{"id":24234,"date":"2025-01-20T16:08:19","date_gmt":"2025-01-20T16:08:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/kennis\/amazone-stammen\/huni-kuin-kaxinawa-2\/"},"modified":"2026-05-23T10:26:35","modified_gmt":"2026-05-23T10:26:35","slug":"rape-huni-kuin-kaxinawa","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/stammen\/rape-huni-kuin-kaxinawa\/","title":{"rendered":"Rap\u00e9 Huni Kuin (Kaxinaw\u00e1)"},"content":{"rendered":"\n\n\t<section class=\"section\" id=\"section_1861601710\">\n\t\t<div class=\"section-bg fill\" >\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\n\t<div class=\"is-border\"\n\t\tstyle=\"border-color:rgb(211, 211, 211);border-radius:50px;border-width:3px 3px 3px 3px;\">\n\t<\/div>\n\n\t\t<\/div>\n\n\t\t\n\n\t\t<div class=\"section-content relative\">\n\t\t\t\n\n<h1 style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\ud83c\udf3f De rap\u00e9 van de Huni Kuin stam<\/span><\/h1>\n\t<div id=\"gap-1956575688\" class=\"gap-element clearfix\" style=\"display:block; height:auto;\">\n\t\t\n<style>\n#gap-1956575688 {\n  padding-top: 20px;\n}\n<\/style>\n\t<\/div>\n\t\n\n\t\n  \n    <div class=\"row large-columns-4 medium-columns-3 small-columns-2 row-small\" >\n  \n\t     <div class=\"col\" >\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"col-inner\">\n\t\t\t\t\t\t\n<div class=\"badge-container absolute left top z-1\">\n\n<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"product-small box has-hover box-normal box-text-bottom\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"box-image\" style=\"width:88%;\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"\" >\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/producto\/rape-huni-kuin-xacapandare\/\" aria-label=\"Xacapandar\u00e9\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"247\" height=\"247\" src=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/16-Xacapandare-247x247.jpg\" class=\"attachment-woocommerce_thumbnail size-woocommerce_thumbnail\" alt=\"Xacapandar\u00e9\" srcset=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/16-Xacapandare-247x247.jpg 247w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/16-Xacapandare-100x100.jpg 100w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/16-Xacapandare-510x510.jpg 510w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/16-Xacapandare-600x600.jpg 600w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/16-Xacapandare-150x150.jpg 150w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/16-Xacapandare-480x480.jpg 480w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/16-Xacapandare.jpg 700w\" sizes=\"auto, (max-width: 247px) 100vw, 247px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t \t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"image-tools top right show-on-hover\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"image-tools grid-tools text-center hide-for-small bottom hover-slide-in show-on-hover\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/producto\/rape-huni-kuin-xacapandare\/\" aria-describedby=\"woocommerce_loop_add_to_cart_link_describedby_10036\" data-quantity=\"1\" class=\"add-to-cart-grid no-padding is-transparent product_type_variable add_to_cart_button\" data-product_id=\"10036\" data-product_sku=\"150\" aria-label=\"Selecteer opties voor &ldquo;Xacapandar\u00e9&rdquo;\" rel=\"nofollow\"><div class=\"cart-icon tooltip is-small\" title=\"Opties selecteren\"><strong>+<\/strong><\/div><\/a>\t<span id=\"woocommerce_loop_add_to_cart_link_describedby_10036\" class=\"screen-reader-text\">\n\t\tDit product heeft meerdere variaties. Deze optie kan gekozen worden op de productpagina\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"box-text text-center\" >\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"title-wrapper\">\t\t<p class=\"category uppercase is-smaller no-text-overflow product-cat op-8\">\n\t\t\tHuni Kuin\t\t<\/p>\n\t<p class=\"name product-title woocommerce-loop-product__title\"><a href=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/producto\/rape-huni-kuin-xacapandare\/\" class=\"woocommerce-LoopProduct-link woocommerce-loop-product__link\">Xacapandar\u00e9<\/a><\/p><\/div><div class=\"price-wrapper\">\n\t<span class=\"price\"><span class=\"ayudawp-lowest-price\"><span class=\"woocommerce-Price-amount amount\"><bdi>30,00<span class=\"woocommerce-Price-currencySymbol\">&euro;<\/span><\/bdi><\/span><\/span><\/span>\n<\/div>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div><div class=\"col\" >\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"col-inner\">\n\t\t\t\t\t\t\n<div class=\"badge-container absolute left top z-1\">\n\n<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"product-small box has-hover box-normal box-text-bottom\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"box-image\" style=\"width:88%;\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"\" >\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/producto\/rape-huni-kuin-cacao\/\" aria-label=\"Cacao\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"247\" height=\"247\" src=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/15-Cacau-247x247.jpg\" class=\"attachment-woocommerce_thumbnail size-woocommerce_thumbnail\" alt=\"Cacao\" srcset=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/15-Cacau-247x247.jpg 247w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/15-Cacau-100x100.jpg 100w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/15-Cacau-510x510.jpg 510w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/15-Cacau-600x600.jpg 600w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/15-Cacau-150x150.jpg 150w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/15-Cacau-480x480.jpg 480w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/15-Cacau.jpg 700w\" sizes=\"auto, (max-width: 247px) 100vw, 247px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t \t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"image-tools top right show-on-hover\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"image-tools grid-tools text-center hide-for-small bottom hover-slide-in show-on-hover\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/producto\/rape-huni-kuin-cacao\/\" aria-describedby=\"woocommerce_loop_add_to_cart_link_describedby_7761\" data-quantity=\"1\" class=\"add-to-cart-grid no-padding is-transparent product_type_variable add_to_cart_button\" data-product_id=\"7761\" data-product_sku=\"156\" aria-label=\"Selecteer opties voor &ldquo;Cacao&rdquo;\" rel=\"nofollow\"><div class=\"cart-icon tooltip is-small\" title=\"Opties selecteren\"><strong>+<\/strong><\/div><\/a>\t<span id=\"woocommerce_loop_add_to_cart_link_describedby_7761\" class=\"screen-reader-text\">\n\t\tDit product heeft meerdere variaties. Deze optie kan gekozen worden op de productpagina\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"box-text text-center\" >\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"title-wrapper\">\t\t<p class=\"category uppercase is-smaller no-text-overflow product-cat op-8\">\n\t\t\tHuni Kuin\t\t<\/p>\n\t<p class=\"name product-title woocommerce-loop-product__title\"><a href=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/producto\/rape-huni-kuin-cacao\/\" class=\"woocommerce-LoopProduct-link woocommerce-loop-product__link\">Cacao<\/a><\/p><\/div><div class=\"price-wrapper\">\n\t<span class=\"price\"><span class=\"ayudawp-lowest-price\"><span class=\"woocommerce-Price-amount amount\"><bdi>28,00<span class=\"woocommerce-Price-currencySymbol\">&euro;<\/span><\/bdi><\/span><\/span><\/span>\n<\/div>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div><div class=\"col\" >\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"col-inner\">\n\t\t\t\t\t\t\n<div class=\"badge-container absolute left top z-1\">\n\n<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"product-small box has-hover box-normal box-text-bottom\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"box-image\" style=\"width:88%;\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"\" >\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/producto\/rape-huni-kuin-murici\/\" aria-label=\"Huni Kuin Murici\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"247\" height=\"247\" src=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/13-Murici-247x247.jpg\" class=\"attachment-woocommerce_thumbnail size-woocommerce_thumbnail\" alt=\"Huni Kuin Murici\" srcset=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/13-Murici-247x247.jpg 247w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/13-Murici-100x100.jpg 100w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/13-Murici-510x510.jpg 510w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/13-Murici-600x600.jpg 600w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/13-Murici-150x150.jpg 150w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/13-Murici-480x480.jpg 480w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/13-Murici.jpg 700w\" sizes=\"auto, (max-width: 247px) 100vw, 247px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t \t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"image-tools top right show-on-hover\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"image-tools grid-tools text-center hide-for-small bottom hover-slide-in show-on-hover\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/producto\/rape-huni-kuin-murici\/\" aria-describedby=\"woocommerce_loop_add_to_cart_link_describedby_7753\" data-quantity=\"1\" class=\"add-to-cart-grid no-padding is-transparent product_type_variable add_to_cart_button\" data-product_id=\"7753\" data-product_sku=\"142\" aria-label=\"Selecteer opties voor &ldquo;Huni Kuin Murici&rdquo;\" rel=\"nofollow\"><div class=\"cart-icon tooltip is-small\" title=\"Opties selecteren\"><strong>+<\/strong><\/div><\/a>\t<span id=\"woocommerce_loop_add_to_cart_link_describedby_7753\" class=\"screen-reader-text\">\n\t\tDit product heeft meerdere variaties. Deze optie kan gekozen worden op de productpagina\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"box-text text-center\" >\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"title-wrapper\">\t\t<p class=\"category uppercase is-smaller no-text-overflow product-cat op-8\">\n\t\t\tHuni Kuin\t\t<\/p>\n\t<p class=\"name product-title woocommerce-loop-product__title\"><a href=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/producto\/rape-huni-kuin-murici\/\" class=\"woocommerce-LoopProduct-link woocommerce-loop-product__link\">Huni Kuin Murici<\/a><\/p><\/div><div class=\"price-wrapper\">\n\t<span class=\"price\"><span class=\"ayudawp-lowest-price\"><span class=\"woocommerce-Price-amount amount\"><bdi>25,00<span class=\"woocommerce-Price-currencySymbol\">&euro;<\/span><\/bdi><\/span><\/span><\/span>\n<\/div>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div><div class=\"col\" >\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"col-inner\">\n\t\t\t\t\t\t\n<div class=\"badge-container absolute left top z-1\">\n\n<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"product-small box has-hover box-normal box-text-bottom\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"box-image\" style=\"width:88%;\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"\" >\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/producto\/rape-huni-kuin-cumaru\/\" aria-label=\"Cumaru\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"247\" height=\"247\" src=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/14-Cumaru-247x247.jpg\" class=\"attachment-woocommerce_thumbnail size-woocommerce_thumbnail\" alt=\"Cumaru\" srcset=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/14-Cumaru-247x247.jpg 247w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/14-Cumaru-100x100.jpg 100w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/14-Cumaru-510x510.jpg 510w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/14-Cumaru-600x600.jpg 600w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/14-Cumaru-150x150.jpg 150w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/14-Cumaru-480x480.jpg 480w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/14-Cumaru.jpg 700w\" sizes=\"auto, (max-width: 247px) 100vw, 247px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t \t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"image-tools top right show-on-hover\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"image-tools grid-tools text-center hide-for-small bottom hover-slide-in show-on-hover\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/producto\/rape-huni-kuin-cumaru\/\" aria-describedby=\"woocommerce_loop_add_to_cart_link_describedby_7755\" data-quantity=\"1\" class=\"add-to-cart-grid no-padding is-transparent product_type_variable add_to_cart_button\" data-product_id=\"7755\" data-product_sku=\"158\" aria-label=\"Selecteer opties voor &ldquo;Cumaru&rdquo;\" rel=\"nofollow\"><div class=\"cart-icon tooltip is-small\" title=\"Opties selecteren\"><strong>+<\/strong><\/div><\/a>\t<span id=\"woocommerce_loop_add_to_cart_link_describedby_7755\" class=\"screen-reader-text\">\n\t\tDit product heeft meerdere variaties. Deze optie kan gekozen worden op de productpagina\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"box-text text-center\" >\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"title-wrapper\">\t\t<p class=\"category uppercase is-smaller no-text-overflow product-cat op-8\">\n\t\t\tHuni Kuin\t\t<\/p>\n\t<p class=\"name product-title woocommerce-loop-product__title\"><a href=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/producto\/rape-huni-kuin-cumaru\/\" class=\"woocommerce-LoopProduct-link woocommerce-loop-product__link\">Cumaru<\/a><\/p><\/div><div class=\"price-wrapper\">\n\t<span class=\"price\"><span class=\"ayudawp-lowest-price\"><span class=\"woocommerce-Price-amount amount\"><bdi>26,00<span class=\"woocommerce-Price-currencySymbol\">&euro;<\/span><\/bdi><\/span><\/span><\/span>\n<\/div>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div><\/div>\n\n<p><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">In de Huni Kuin traditie bevatten de assen die elke vari\u00ebteit haar karakter geven [kum\u00e3 (cumaru), yapa (murici), mulateiro, tsunu] de geest van de boom, gedistilleerd in de allerfijnste rap\u00e9. Elke boom brengt zijn eigen yuxin mee: de weerbarstige hardheid van de cumaru, de vernieuwing van de mulateiro, de reinigende zuurheid van de murici.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Als nixi pae (Ayahuasca) de medicijn van het water is en Sananga de medicijn van het zicht, dan is rap\u00e9 de medicijn van de lucht: het reinigt de kanalen, verheldert de geest en herordent het denken.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">In het dagelijks leven gebruiken de Huni Kuin rap\u00e9 om hun geest te focussen, hun gedachten te ordenen of energie op te laden v\u00f3\u00f3r het werk. Rap\u00e9 reinigt, opent de energiekanalen en verdrijft nis\u0169 (luiheid, verdoving, verwarring). De heilige mapacho (Nicotiana rustica) waaruit het is samengesteld, wordt op hun ro\u00e7ados verbouwd.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">In het nixi pae ritueel begeleidt het drie fasen: ervoor, om de deelnemer te centreren; tijdens, om hem aanwezig te houden wanneer de liaan hem ver meevoert; erna, om hem terug te brengen naar het lichaam. \u201eHet opent de verbinding van ieder mens met zijn eigen essentie en, daardoor, met het goddelijke&#8221;, schrijven de Huni Kuin zelf over hun rap\u00e9.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><\/p>\n\n\t\t<\/div>\n\n\t\t\n<style>\n#section_1861601710 {\n  padding-top: 30px;\n  padding-bottom: 30px;\n}\n<\/style>\n\t<\/section>\n\t\n\t<div id=\"gap-1544936939\" class=\"gap-element clearfix\" style=\"display:block; height:auto;\">\n\t\t\n<style>\n#gap-1544936939 {\n  padding-top: 10px;\n}\n<\/style>\n\t<\/div>\n\t\n\n\t<div id=\"gap-203202884\" class=\"gap-element clearfix\" style=\"display:block; height:auto;\">\n\t\t\n<style>\n#gap-203202884 {\n  padding-top: 80px;\n}\n<\/style>\n\t<\/div>\n\t\n\n\t<div class=\"img has-hover x md-x lg-x y md-y lg-y\" id=\"image_1569848613\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"img-inner dark\" >\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1020\" height=\"680\" src=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1-Huni-Kuin1-1024x683.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"Retrato de perfil de una mujer Huni Kuin con tocado de plumas de guacamayo, dise\u00f1os kene pintados con jenipapo alrededor de los ojos y pendiente de mostacillas azules\" srcset=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1-Huni-Kuin1-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1-Huni-Kuin1-600x400.jpg 600w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1-Huni-Kuin1-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1-Huni-Kuin1-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1-Huni-Kuin1-247x165.jpg 247w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1-Huni-Kuin1-510x340.jpg 510w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1-Huni-Kuin1.jpg 1600w\" sizes=\"auto, (max-width: 1020px) 100vw, 1020px\" \/>\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\n<style>\n#image_1569848613 {\n  width: 100%;\n}\n<\/style>\n\t<\/div>\n\t\n\n\t<div id=\"gap-1397387510\" class=\"gap-element clearfix\" style=\"display:block; height:auto;\">\n\t\t\n<style>\n#gap-1397387510 {\n  padding-top: 80px;\n}\n<\/style>\n\t<\/div>\n\t\n\n\n\t<section class=\"section\" id=\"section_253837882\">\n\t\t<div class=\"section-bg fill\" >\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\n\t<div class=\"is-border\"\n\t\tstyle=\"border-color:rgb(211, 211, 211);border-radius:50px;border-width:3px 3px 3px 3px;\">\n\t<\/div>\n\n\t\t<\/div>\n\n\t\t\n\n\t\t<div class=\"section-content relative\">\n\t\t\t\n\n<h2 style=\"text-align: center;\">De Amazone-stam Huni Kuin<\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De Huni Kuin (\u201eware mensen&#8221; in hun taal, het H\u00e3txa Ku\u0129) zijn het talrijkste inheemse volk van de staat Acre. Ongeveer 14.000 mensen bewonen twaalf Inheemse Gebieden, verspreid langs zeven rivieren, in een van de meest biodiverse stroken oerwoud van heel westelijk Amazonia.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Hun wereldbeeld is georganiseerd in twee complementaire helften: de Inubakebu (kinderen van de jaguar) en de Duabakebu (kinderen van de glans). Alles wat leeft bevat yuxin (levenskracht) en de meesterplanten (nixi pae, rum\u00ea, sananga, kamp\u0169) zijn de aanwezigheden die onderwijzen, reinigen en paden van kennis openen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">In 1951 reduceerde een epidemie het volk tot 450 personen. Hun wederopbouw omvat territorium, taal, ceremonie en een artistieke beweging (MAHKU) die het Huni Kuin wereldbeeld tot aan de Bi\u00ebnnale van Veneti\u00eb heeft gebracht.<\/span><\/p>\n<div class=\"accordion\">\n\n\t<div id=\"accordion-4101552258\" class=\"accordion-item\">\n\t\t<a id=\"accordion-4101552258-label\" class=\"accordion-title plain\" href=\"#accordion-item-\ud83d\udc06-volk-huni-kuin\" aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"accordion-4101552258-content\">\n\t\t\t<button class=\"toggle\" aria-label=\"Toggle\"><i class=\"icon-angle-down\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/button>\n\t\t\t<span>\ud83d\udc06 Volk Huni Kuin<\/span>\n\t\t<\/a>\n\t\t<div id=\"accordion-4101552258-content\" class=\"accordion-inner\" aria-labelledby=\"accordion-4101552258-label\">\n\t\t\t\n\n<h3 style=\"text-align: center;\"><strong>Volk Huni Kuin<\/strong><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De Huni Kuin zijn het talrijkste inheemse volk van de staat Acre, in het westelijke Amazonegebied van Brazili\u00eb. Hun naam betekent \u201eware mensen&#8221; in hun eigen taal, het H\u00e3txa Ku\u0129. Ongeveer 14.000 mensen leven verspreid over twaalf Inheemse Gebieden langs de rivieren Jord\u00e3o, Tarauac\u00e1, Breu, Muru, Envira, Humait\u00e1 en Purus, in een regio van diep oerwoud die zich uitstrekt tot aan de grens met Peru, waar nog eens 2.400 mensen van hetzelfde volk wonen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De Huni Kuin maken deel uit van de grote groep Pano-sprekende volken van de Juru\u00e1 en delen met hen territorium, wereldbeeld en verwantschapsbanden. Tegelijkertijd behouden zij een eigen identiteit die tot uitdrukking komt in hun sociale organisatie, hun taal, hun kunst en de manier waarop zij zichzelf benoemen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Huni betekent \u201eman&#8221; of \u201emensen&#8221;, en ku\u0129 betekent \u201ewaar&#8221;, waardoor Huni Kuin \u201eware mensen&#8221; betekent. Het is de naam waarmee zij zichzelf als volk erkennen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kaxinaw\u00e1 daarentegen is een naam die van buitenaf kwam: kaxi betekent \u201evleermuis&#8221; en ook \u201ehij die &#8217;s nachts loopt&#8221;, en nawa betekent \u201eandere mensen&#8221; of \u201evreemdeling&#8221;. Het was een naam bedacht door naburige volken met een neerbuigende bijklank, later overgenomen door missionarissen, rubberhandelaars en etnografen totdat hij in de academische literatuur vast kwam te staan.<\/span><\/p>\n\t<div class=\"img has-hover x md-x lg-x y md-y lg-y\" id=\"image_113184953\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"img-inner dark\" >\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"791\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/0-Huni-Kuin-Kaxinawa-791x1024.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"Retrato frontal de un hombre Huni Kuin con tocado ceremonial de plumas de guacamayo, pintura facial de uruc\u00fa con dise\u00f1os kene y pectoral de mostacillas con patrones geom\u00e9tricos tradicionales\" srcset=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/0-Huni-Kuin-Kaxinawa-791x1024.jpg 791w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/0-Huni-Kuin-Kaxinawa-463x600.jpg 463w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/0-Huni-Kuin-Kaxinawa-768x995.jpg 768w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/0-Huni-Kuin-Kaxinawa-1186x1536.jpg 1186w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/0-Huni-Kuin-Kaxinawa-247x320.jpg 247w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/0-Huni-Kuin-Kaxinawa-510x661.jpg 510w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/0-Huni-Kuin-Kaxinawa.jpg 1581w\" sizes=\"auto, (max-width: 791px) 100vw, 791px\" \/>\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\n<style>\n#image_113184953 {\n  width: 100%;\n}\n<\/style>\n\t<\/div>\n\t\n\n\t<div id=\"gap-1428268058\" class=\"gap-element clearfix\" style=\"display:block; height:auto;\">\n\t\t\n<style>\n#gap-1428268058 {\n  padding-top: 30px;\n}\n<\/style>\n\t<\/div>\n\t\n\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>De taal H\u00e3txa Ku\u0129<\/strong><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De taal van het Huni Kuin volk heet H\u00e3txa Ku\u0129, wat \u201eonze taal&#8221; of \u201eware taal&#8221; betekent. Ze behoort tot de Pano-familie en deelt wortels met de talen van andere volken van de Juru\u00e1 en de Purus.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De vitaliteit van het H\u00e3txa Ku\u0129 is groter dan die van veel inheemse talen in de regio, maar staat onder re\u00eble druk: van de twaalf Huni Kuin gebieden vertonen er zes een verzwakking doordat alleen de ouderen de taal vloeiend spreken, terwijl de jongere generatie luistert en begrijpt maar de voorkeur geeft aan Portugees.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Tot de jaren tachtig was het H\u00e3txa Ku\u0129 in Brazili\u00eb uitsluitend een mondeling overgeleverde taal. Het werk van Joaquim Mana (het vastleggen van de kennis van de ouderen, het cre\u00ebren van het alfabet, het opleiden van inheemse leraren) baande de weg voor een netwerk van twaalf tweetalige interculturele scholen, \u00e9\u00e9n in elk Inheems Gebied, dat vandaag de dag een van de meest uitgebreide netwerken van inheems onderwijs in het land vormt.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De Federale Universiteit van Acre biedt daarnaast een inheemse opleiding aan zodat Huni Kuin leraren hun eigen taal en cultuur met academische erkenning kunnen onderwijzen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Een klein detail onthult veel over het wereldbeeld dat de taal bevat: in het H\u00e3txa Ku\u0129 bestaat het woord \u201eobrigado&#8221; niet \u2014 de Portugese manier om te bedanken, die letterlijk \u201everplicht&#8221; betekent. In plaats daarvan zeggen zij txakamaki, wat \u201eheel goed&#8221; betekent.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De Huni Kuin hebben geen woord om de mensheid als abstracte categorie te benoemen. Hun denken classificeert de mensen in vier typen:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">kuin* (wij, de ware),<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">kuinman* (de niet-wij, andere verre Huni Kuin),<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">bemakia* (de Anderen \u2014 blanken, voormalige vijanden)<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">kayabi* (de niet-Anderen \u2014 de nabije Pano-volken zoals Yaminawa, Sharanawa of Mastanawa).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Om \u201ede hele mensheid&#8221; te zeggen moeten zij een beschrijvende formule gebruiken: dasibi huni inun betsa betsapa*, \u201ewij allemaal en de anderen die anders zijn&#8221;.<\/span><\/p>\n<hr data-start=\"1996\" data-end=\"1999\" \/>\n<h3 style=\"text-align: center;\">\u00a0<\/h3>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>De twee helften: Inubakebu en Duabakebu<\/strong><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Het leven van de Huni Kuin is georganiseerd in twee helften die elkaar aanvullen: de Inubakebu en de Duabakebu. Deze dualiteit doorkruist het hele bestaan (huwelijken, rituelen, gezangen, ceremonies, wereldbeeld).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De Inubakebu, \u201ekinderen van de jaguar&#8221;, belichamen de zonnepool verbonden met de Inka: dat wat duurzaam, stevig en permanent is. De Duabakebu, \u201ekinderen van de glans&#8221;, belichamen de maanpool verbonden met Yube, de grote anaconda: dat wat vloeibaar, vruchtbaar en transformerend is. Hun naam verwijst naar de wisselende glans van de maan weerspiegeld in het water, de fosforescentie die Yube uitstraalt wanneer hij zich tussen de werelden beweegt. Een Inubakebu trouwt altijd met een Duabakebu; namen worden van grootouders aan kleinkinderen doorgegeven in afwisselende generaties, waardoor een netwerk ontstaat dat iedere persoon verbindt met zijn voorouders en met de helft van de kosmos waartoe hij behoort.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De jaguar en de anaconda zijn de twee polen die het leven voortbrengen in hun ontmoeting. Het menselijk bestaan wordt geboren uit die spanning: de vloeibaarheid van Yube en de bestendigheid van de Inka, het water dat beweegt en het vuur dat de vorm vastlegt.<\/span><\/p>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t\n\t<div id=\"accordion-1996064959\" class=\"accordion-item\">\n\t\t<a id=\"accordion-1996064959-label\" class=\"accordion-title plain\" href=\"#accordion-item-\ud83c\udf3f-territorium-huni-kuin\" aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"accordion-1996064959-content\">\n\t\t\t<button class=\"toggle\" aria-label=\"Toggle\"><i class=\"icon-angle-down\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/button>\n\t\t\t<span>\ud83c\udf3f Territorium Huni Kuin<\/span>\n\t\t<\/a>\n\t\t<div id=\"accordion-1996064959-content\" class=\"accordion-inner\" aria-labelledby=\"accordion-1996064959-label\">\n\t\t\t\n\n<h3 style=\"text-align: center;\"><strong>Territorium Huni Kuin<\/strong><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De Huni Kuin bewonen een netwerk van territoria verspreid langs zeven rivieren in het westelijke Amazonegebied: Jord\u00e3o, Tarauac\u00e1, Breu, Muru, Envira, Humait\u00e1 en Purus. Dit onderscheidt hen van andere stammen in de regio, die zich doorgaans langs \u00e9\u00e9n rivier of in \u00e9\u00e9n enkel Inheems Gebied concentreren. Hun wereld is georganiseerd rond stroomgebieden, dorpen aan de rivieroevers en oerwoudpaden die meer dan honderd nederzettingen verbinden in een van de diepste en meest biodiverse stroken oerwoud van heel zuidwestelijk Amazonia.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De Huni Kuin territoria bevinden zich in een van de meest biodiverse regio&#8217;s ter wereld. Het oerwoud rond hun dorpen combineert terra firme bos, waar honderden soorten medicinale planten groeien, naast bomen als de ceiba, de cumaru, de copa\u00edba en de Braziliaanse noot, met gebieden van seizoensgebonden overstromingsbossen (v\u00e1rzea en igap\u00f3), alsook een dichte oevervegetatie gevoed door rivieren, meren en beken.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Water vormt de ruggengraat van het leven in deze territoria. De rivieren sturen de verplaatsingen, ondersteunen de visserij, voeden de gewassen en verbinden de dorpen met elkaar. Langs de oevers zijn meer dan tweehonderd vissoorten te vinden, samen met rivierschildpadden, kaaimannen en een enorme verscheidenheid aan waterleven. In het terra firme bos leven jaguars, tapirs, wilde zwijnen (queixadas), apen en vogels van het bladerdak.<\/span><\/p>\n\t<div class=\"img has-hover x md-x lg-x y md-y lg-y\" id=\"image_1967382006\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"img-inner dark\" >\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"634\" height=\"431\" src=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Mapa-Huni-Kuin17.png\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"Mapa del territorio Huni Kuin (Caxinau\u00e1) en el estado de Acre, Brasil, y el este de Per\u00fa, con el \u00e1rea ind\u00edgena marcada en rojo a lo largo de los r\u00edos Envira, Jord\u00e3o y Purus\" srcset=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Mapa-Huni-Kuin17.png 634w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Mapa-Huni-Kuin17-600x408.png 600w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Mapa-Huni-Kuin17-247x168.png 247w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Mapa-Huni-Kuin17-510x347.png 510w\" sizes=\"auto, (max-width: 634px) 100vw, 634px\" \/>\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\n<style>\n#image_1967382006 {\n  width: 100%;\n}\n<\/style>\n\t<\/div>\n\t\n\n\t<div id=\"gap-841196376\" class=\"gap-element clearfix\" style=\"display:block; height:auto;\">\n\t\t\n<style>\n#gap-841196376 {\n  padding-top: 30px;\n}\n<\/style>\n\t<\/div>\n\t\n\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>De rivier Envira: de oorsprong<\/strong><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Van alle rivieren die door het Huni Kuin territorium stromen, neemt de Envira een bijzondere plaats in. In het H\u00e3txa Ku\u0129 heet zij Bariya (\u201erivier van de zon&#8221;). Het is de oorspronkelijke as waarlangs het volk zich uitbreidde voordat de geschiedenis van de rubber de paden van het oerwoud veranderde.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Vanaf de Envira begonnen de Huni Kuin de rivieren op te varen tot zij zich concentreerden in de stroomgebieden die zij vandaag bewonen. De Envira is, in de herinnering van het volk, het vertrekpunt \u2014 de rivier van waaruit de ware mensen zich door het oerwoud verspreidden, het water volgend, territorium zoekend en de dorpen stichtend die in de loop der tijd het netwerk zouden vormen waarin zij nu leven.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De vroegste verslagen van reizigers in de Alto Juru\u00e1 bevestigen deze herinnering: zij identificeren de rivieren Muru, Humait\u00e1 en Iboi\u00e7u \u2014 drie zijrivieren van de Envira \u2014 als het territorium dat de Huni Kuin bewoonden v\u00f3\u00f3r de komst van de rubberhandelaars. Vanuit die bovenlopen breidde het volk zich geleidelijk uit richting de Jord\u00e3o, de Tarauac\u00e1 en de Purus.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Tegenwoordig staat het Huni Kuin territorium onder re\u00eble druk; illegale houtkap bereikt de grenzen en in sommige gevallen het binnenland van de Inheemse Gebieden. Ninawa Huni Kuin, leider en verdediger van de rechten van het volk, heeft de bedreiging die de houtindustrie vormt voor de integriteit van de territoria duidelijk aan de kaak gesteld.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ondanks deze bedreigingen handhaven de Huni Kuin een stevige territoriale aanwezigheid. De zelfdemarcatie van de TI Kaxinaw\u00e1 do Rio Jord\u00e3o in 1985 (een van de eerste gevallen van inheemse zelfdemarcatie in Brazili\u00eb) schiep een precedent: het volk trok de grenzen van zijn eigen territorium voordat de staat dat deed.<\/span><\/p>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t\n\t<div id=\"accordion-1708016579\" class=\"accordion-item\">\n\t\t<a id=\"accordion-1708016579-label\" class=\"accordion-title plain\" href=\"#accordion-item-\ud83d\udcdc-geschiedenis-en-herinnering\" aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"accordion-1708016579-content\">\n\t\t\t<button class=\"toggle\" aria-label=\"Toggle\"><i class=\"icon-angle-down\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/button>\n\t\t\t<span>\ud83d\udcdc Geschiedenis en Herinnering<\/span>\n\t\t<\/a>\n\t\t<div id=\"accordion-1708016579-content\" class=\"accordion-inner\" aria-labelledby=\"accordion-1708016579-label\">\n\t\t\t\n\n<h3 style=\"text-align: center;\"><strong>Geschiedenis Huni Kuin<\/strong><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Toen de eerste Europeanen aan het eind van de 15e eeuw het Amerikaanse continent bereikten, bleef het diepe westelijke Amazonegebied waar de Huni Kuin wonen (de bovenlopen van de Juru\u00e1, de Envira, de Purus) buiten hun bereik. Het is een van de meest afgelegen en ontoegankelijke gebieden van heel Amazonia, op de binnengrens tussen Brazili\u00eb en Peru.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Dit was de beste bescherming voor de Huni Kuin gedurende bijna vierhonderd jaar meer: terwijl de grote inheemse rijken aan de kust en op de hooglanden vielen onder de verovering, terwijl de kust van Brazili\u00eb zich vulde met plantages en missionarissen de grote rivieren optrokken, bleef de Huni Kuin wereld aan de bovenlopen van de Envira eeuwenlang in wezen intact.<\/span><\/p>\n<hr data-start=\"1996\" data-end=\"1999\" \/>\n<h3 style=\"text-align: center;\">\u00a0<\/h3>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>V\u00f3\u00f3r de rubber: de oorsprong<\/strong><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Voordat de geschiedenis van de rubber het leven van de Amazone-volken veranderde, bewoonden de Huni Kuin de bovenlopen van de Envira en haar zijrivieren (de Muru, de Humait\u00e1 en de Iboi\u00e7u) in het westelijke Amazonegebied. Zij bezetten de rechteroever van deze rivieren; op de linkeroever woonden de Kulina. Beide volken maakten deel uit van een uitgebreide inheemse wereld, verbonden door water, oerwoudpaden, verwantschapsbanden en uitwisseling tussen gemeenschappen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Het leven was georganiseerd in kleine groepen verspreid over het territorium. De rivieren stuurden de verplaatsingen, het oerwoud onderhield de jacht, de visserij en de landbouw, en de meesterplanten begeleidden de geneeskunde, de zang en de overdracht van kennis tussen generaties. Vanuit deze bovenlopen van de Envira (Bariya, de rivier van de zon) zouden de Huni Kuin zich geleidelijk uitbreiden richting de stroomgebieden die zij vandaag bewonen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Over de vroegste ontmoetingen zijn weinig verslagen bewaard; het is bekend dat in de 18e eeuw de kolonisten slavenjacht-expedities organiseerden in deze hele regio. De grote transformatie zou een eeuw later komen, met de rubbertijd.<\/span><\/p>\n<hr data-start=\"1996\" data-end=\"1999\" \/>\n<h3 style=\"text-align: center;\">\u00a0<\/h3>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>De rubbercyclus<\/strong><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De eerste grote ontwrichting voor de Huni Kuin kwam aan het eind van de 19e eeuw, toen de wereldwijde vraag naar rubber de rivieren opende voor een golf van invasie die alles zou veranderen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Vanaf 1890 trok de wereldwijde vraag naar rubber Peruaanse en Braziliaanse rubberhandelaars naar de rivieren van de Alto Juru\u00e1. De exploitatie van de rubberbomen (Hevea brasiliensis) verspreidde zich over de hele regio, en daarmee kwam een golf van invasie die alles veranderde. De inheemse volken van het territorium leden onder een dubbele druk: direct geweld en de ziekten die de kolonisten met zich meebrachten.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Sommige Huni Kuin groepen verzetten zich met wapens. Anderen stemden ermee in om voor de rubberhandelaars te werken in ruil voor metalen gereedschap, geweren en industri\u00eble goederen. Het best gedocumenteerde geval is dat van de groep van de Iboi\u00e7u rivier, die instemde met werken voor de rubberhandelaar Felizardo Cerqueira. Felizardo verplaatste hen van de Iboi\u00e7u naar de Alto Envira, een gedwongen migratie van honderden kilometers die hen ver van hun oorspronkelijke territorium bracht.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">In 1919 organiseerde Felizardo het bloedbad van de Papav\u00f3 aan de Tarauac\u00e1 rivier: een geplande aanval op een andere Huni Kuin groep. De groep van de Iboi\u00e7u arriveerde in 1924 bij de Jord\u00e3o rivier. De ouderen die die tijd meemaakten droegen op hun lichaam de initialen \u201eFC&#8221; van Felizardo Cerqueira, gebrandmerkt op hun huid: het inschrijven van eigendom over personen was een van de hardste episodes in de contactgeschiedenis van Amazonia. (Een onderzoek van de UFAM documenteerde dit brandmerk met foto&#8217;s op de arm van Regino Pereira, in 1981, in het Kaxinaw\u00e1 do Rio Jord\u00e3o Inheems Gebied.)<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Decennialang werkten de Huni Kuin op de rubberplantages onder het patroonsysteem. De levensritmes veranderden, de taal verloor aanwezigheid in sommige gemeenschappen en veel ceremoni\u00eble praktijken trokken zich terug. Desondanks behield het volk zijn band met de rivieren, met het oerwoud en met de herinnering die door de ouderen werd doorgegeven.<\/span><\/p>\n\t<div class=\"img has-hover x md-x lg-x y md-y lg-y\" id=\"image_1622061301\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"img-inner dark\" >\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1020\" height=\"679\" src=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/2-Huni-Kuin18-1024x682.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"Tres mujeres j\u00f3venes Huni Kuin con diferentes estilos de pintura facial kene en uruc\u00fa rojo y jenipapo oscuro\" srcset=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/2-Huni-Kuin18-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/2-Huni-Kuin18-600x400.jpg 600w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/2-Huni-Kuin18-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/2-Huni-Kuin18-247x165.jpg 247w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/2-Huni-Kuin18-510x340.jpg 510w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/2-Huni-Kuin18.jpg 1225w\" sizes=\"auto, (max-width: 1020px) 100vw, 1020px\" \/>\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\n<style>\n#image_1622061301 {\n  width: 100%;\n}\n<\/style>\n\t<\/div>\n\t\n\n\t<div id=\"gap-1264132574\" class=\"gap-element clearfix\" style=\"display:block; height:auto;\">\n\t\t\n<style>\n#gap-1264132574 {\n  padding-top: 30px;\n}\n<\/style>\n\t<\/div>\n\t\n\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>1951: de epidemie<\/strong><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">In 1946 maakte een groep van zes Huni Kuin mannen van de Peruaanse kant vrijwillig contact met de buitenwereld \u2014 zij zochten toegang tot metalen gereedschap. Tot die tijd hadden de Huni Kuin van Peru decennialang in relatief isolement geleefd.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Vijf jaar later bezochten de Duitse reizigers Schultz en Chiara de Huni Kuin dorpen aan de Curanja. Zij troffen acht gemeenschappen aan met bevolkingen vari\u00ebrend van 20 tot 120 personen. Zij schatten dat het volk tussen de 450 en 500 personen telde.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Als gevolg van dat bezoek verspreidde een mazelen-epidemie zich door de dorpen. Tussen de 75 en 80 procent van de volwassen bevolking stierf.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De Huni Kuin interpreteerden de catastrofe vanuit hun eigen wereldbeeld: de foto&#8217;s en filmopnamen gemaakt door de bezoekers hadden het uiterlijke beeld van het lichaam (de yuda) vastgelegd en daarbij de yuxin van de mensen verzwakt, waardoor zij kwetsbaar werden voor de ziekte. De catastrofe was naast biologisch ook spiritueel.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Vanaf dat moment waarop zij bijna verdwenen, begon het volk een proces van onophoudelijke wederopbouw.<\/span><\/p>\n<hr data-start=\"1996\" data-end=\"1999\" \/>\n<h3 style=\"text-align: center;\">\u00a0<\/h3>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>Het herstel: van 450 personen tot een natie van 14.000<\/strong><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De tweede helft van de 20e eeuw is het verhaal van een buitengewone wederopbouw.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">In de jaren zeventig cre\u00eberde de zendingsorganisatie SIL (Summer Institute of Linguistics) het dorp Balta in Peru voor de Huni Kuin van de Curanja rivier, waar ongeveer 800 personen werden samengebracht \u2014 een ongebruikelijke schaal voor een volk dat zich altijd in kleine groepen had verspreid. De SIL ontwikkelde alfabetiseringsmateriaal in het H\u00e3txa Ku\u0129, hoewel hun evangelisatie-agenda in veel gevallen de ceremoni\u00eble praktijken van het volk onderdrukte.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">In Brazili\u00eb nam het pad een andere richting. In 1978 begon het CIMI samen te werken met de Huni Kuin in Santa Rosa, ter ondersteuning van hun politieke organisatie. In 1985 voerde het volk de zelfdemarcatie uit van het Kaxinaw\u00e1 do Rio Jord\u00e3o Inheems Gebied, een van de eerste gevallen van inheemse zelfdemarcatie in Brazili\u00eb. De Huni Kuin trokken de grenzen van hun eigen territorium voordat de staat dat deed. Een jaar later werd de demarcatie erkend door de federale overheid.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">In 1987 regisseerde de inheemse filmmaker Si\u00e3 Huni Kuin Fruto da Alian\u00e7a dos Povos da Floresta, een documentaire over de alliantie tussen inheemse volken en seringueiros in Acre, ten tijde van Chico Mendes. De camera die een generatie eerder als bedreiging voor de yuxin was gelezen, werd nu een instrument van het volk zelf.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">In de loop van de jaren negentig versnelde het culturele herstel. De rituelen van de Katxanawa, de Nixpupim\u00e1 en de Txidin werden weer met kracht gevierd. Er werden tweetalige scholen opgericht in elk Inheems Gebied. Huni Kuin leraren publiceerden boeken in hun eigen taal met steun van de CPI-Acre.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">En vanaf de jaren tachtig documenteerde Ib\u00e3 Huni Kuin de heilige huni meka gezangen van zijn vader Tuin \u2014 onderzoek dat decennia later zou leiden tot de Beweging van Huni Kuin Kunstenaars MAHKU en het wereldbeeld van het volk naar de Bi\u00ebnnale van Veneti\u00eb zou brengen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Vandaag tellen de Huni Kuin ongeveer 14.000 personen in Brazili\u00eb en 2.400 in Peru, verspreid over twaalf Inheemse Gebieden. Vanuit de 450 overlevenden die Schultz telde in 1951 heeft het volk van de ware mensen een weg van wederopbouw afgelegd die territorium, taal, ceremonie, onderwijs en kunst omvat.<\/span><\/p>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t\n\t<div id=\"accordion-2523528101\" class=\"accordion-item\">\n\t\t<a id=\"accordion-2523528101-label\" class=\"accordion-title plain\" href=\"#accordion-item-\ud83c\udf3f-wereldbeeld-huni-kuin\" aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"accordion-2523528101-content\">\n\t\t\t<button class=\"toggle\" aria-label=\"Toggle\"><i class=\"icon-angle-down\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/button>\n\t\t\t<span>\ud83c\udf3f Wereldbeeld Huni Kuin<\/span>\n\t\t<\/a>\n\t\t<div id=\"accordion-2523528101-content\" class=\"accordion-inner\" aria-labelledby=\"accordion-2523528101-label\">\n\t\t\t\n\n<h3 style=\"text-align: center;\"><strong>Wereldbeeld Huni Kuin<\/strong><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Het sjamanistische systeem van de Huni Kuin omvat twee verschillende specialismen: de dauya (letterlijk \u201edegene die het geneesmiddel heeft&#8221;, de kruidenkenner) communiceert met de planten. Hij kent de namen en toepassingen van honderden bladeren, basten en wortels, en geneest met plantaardige geneeskunde. Zijn kennis wordt met geduld geleerd, naast een andere specialist, en vereist een fijn geheugen en scherpe waarneming. De dauya hoeft niet te vasten: hij jaagt, vist, heeft een normaal huwelijksleven, leeft als elke andere volwassen man. Zijn kracht ligt in het zoete, in de dau bata*.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De mukaya is iets anders. Hij communiceert met geesten. Men besluit niet om mukaya te worden: de yuxin kiezen de ingewijde en geven hem de muka. Zijn kracht ligt in het bittere, in de dau muka*, en wordt betaald met strenge ontzeggingen. Waar de dauya het lichaam geneest met plantaardig materiaal, confronteert de mukaya het onzichtbare. De Huni Kuin zeggen vandaag dat de ware mukaya (zij die de muka als substantie bevatten) verdwenen zijn.<\/span><\/p>\n<hr data-start=\"1996\" data-end=\"1999\" \/>\n<h3 style=\"text-align: center;\">\u00a0<\/h3>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>De beproeving van de mukaya<\/strong><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De mukaya (de sjamaan die muka in zijn lichaam bevat) bezet de diepste plaats van de Huni Kuin kennis. Muka is een bittere kwaliteit, dezelfde die ayahuasca heeft wanneer men het proeft, dezelfde van bepaalde planten die onderwijzen door intensiteit. De mukaya kan ziekte uit het lichaam van een ander trekken, kan waarnemen wat anderen niet zien.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De Huni Kuin zeggen dat de ware mukaya verdwenen zijn. Maar de herinnering aan wat die inwijding betekende leeft voort in de woorden van de ouderen. Si\u00e3 Osair Sales beschreef het als volgt:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Om paj\u00e9 te worden, gaat de aspirant alleen het oerwoud in en bindt zijn hele lichaam met envira. Hij gaat liggen op een kruispunt met armen en benen gespreid. Eerst komen de nachtvlinders \u2014 de husu \u2014 en bedekken zijn hele lichaam. Dan komen de yuxin, die de husu verslinden tot zij zijn hoofd bereiken. Dan omhelst de aspirant het wezen met kracht. Het wezen verandert in murmuru, de doornpalm. Als de aspirant sterk is en niet loslaat, verandert de murmuru in een slang die zich om zijn lichaam wikkelt. Hij blijft vasthouden. Het verandert in een jaguar. Hij blijft zich vastgrijpen. En zo gaat het, van vorm tot vorm, tot de aspirant het niets vasthoudt. Hij heeft de beproeving doorstaan.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De inwijding van de mukaya is een weg door alle vormen van angst. Elke transformatie beproeft het vermogen om vast te houden zonder los te laten, om te blijven wanneer alles verandert. Uiteindelijk is wat tussen de handen overblijft dat wat geen vorm heeft, en dat is muka. De kracht wordt gevonden in wat overblijft wanneer alle vormen zijn opgelost.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Vandaag, hoewel de Huni Kuin menen dat de grote mukaya er niet meer zijn, wordt het vermogen om met de yuxin te communiceren bewaard door vele volwassenen, vooral de ouderen.<\/span><\/p>\n<hr data-start=\"1996\" data-end=\"1999\" \/>\n<h3 style=\"text-align: center;\">\u00a0<\/h3>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>De oorsprong: Ix\u00e3 en de eerste wezens<\/strong><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De scheppingsmythe van de Huni Kuin begint met Ix\u00e3, het eerste wezen, dat zich alleen bevond in een pas gevormde wereld. Ix\u00e3 vond kalebassen (m\u0169ti) en uit zijn vereniging met hen werden de eerste mensen geboren: wezens van de aarde, geboren uit een vrucht. Zij waren levend, maar wisten nog niet hoe zij moesten leven: zij kenden de gezangen niet, noch de namen, noch de manier om zich als volk te organiseren.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Toen verscheen een leraar. De Huni Kuin noemen hem Shama yabi txana, \u201ede wijze txana-vogel&#8221;. Dit wezen onderwees de eerste Huni Kuin alles wat nodig was om als volk te bestaan: de verdeling in twee helften (Inubakebu en Duabakebu), de heilige gezangen, de manieren van jagen en vissen, de vormen van benoemen en trouwen. De gehele cultuur arriveerde als overdracht van een wezen dat de totaliteit kende.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De naam van de leraar onthult iets wezenlijks. Txana is de japim-vogel, in heel Amazonia bekend om een buitengewoon vermogen: hij kan de zang van alle andere vogels in het oerwoud nabootsen. Wanneer de Huni Kuin hun rituele zanger txana noemen (de man die de nixi pae ceremonies met zijn stem leidt) roepen zij hetzelfde wezen aan dat de eerste gezangen onderwees.<\/span><\/p>\n<hr data-start=\"1996\" data-end=\"1999\" \/>\n<h3 style=\"text-align: center;\">\u00a0<\/h3>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>Yuxin: de kracht die alles bewoont<\/strong><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Yuxin is het belangrijkste woord in het Huni Kuin denken. Geen enkel Nederlands woord vangt het volledig \u2014 \u201eziel&#8221;, \u201egeest&#8221;, \u201elevenskracht&#8221; zijn gedeeltelijke benaderingen. Voor de Huni Kuin is yuxin de levenskracht, het handelingsvermogen en het bewustzijn aanwezig in alles wat leeft: mensen, dieren, planten, rivieren, stenen. Zoals een Huni Kuin man, opgetekend door de antropologe Els Lagrou, zegt: \u201eZonder yuxin wordt alles stof.&#8221;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">In het dagelijks leven blijft dit netwerk van aanwezigheden verborgen: de wereld toont zich als zichtbare lichamen en vormen. In bijzondere bewustzijnstoestanden (tijdens het nixi pae, in dromen, in de schemering van het oerwoud) onthult zich de andere kant van de werkelijkheid: de yuxin verschijnen als mensen, als verwanten, als aanwezigheden die herkennen en zich laten herkennen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Voor de Huni Kuin bestaat de persoon uit drie dimensies: het lichaam (yuda), de ooggeest (bedu yuxin, de meest beweeglijke, die reist tijdens de droom en door een vijandige sjamaan gevangen kan worden) en de lichaamsgeest (yuda baka yuxin, die dichter bij het vlees blijft).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Er bestaan ook de yuxibu: wezens die meer yuxin dan lichaam hebben. Zij zijn de meesters van de transformatie, de eigenaars van de dieren, de planten, de medicinale kennis. De grote anaconda Yube is een yuxibu; de zonne-Inka is een ander.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De sjamanistische inwijding bestaat grotendeels uit het leren communiceren met de yuxibu. De sjamaan die erin slaagt die kracht in zijn lichaam te verzamelen, wordt mukaya genoemd.<\/span><\/p>\n<hr data-start=\"1996\" data-end=\"1999\" \/>\n<h3 style=\"text-align: center;\">\u00a0<\/h3>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>Yube: Maan, anaconda, kosmische leraar<\/strong><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Yube is de Maan en is de Grote Anaconda, \u00e9\u00e9n en hetzelfde wezen met twee verschijningsvormen. Als Maan neemt hij af en groeit hij aan de hemel; als Anaconda bewoont hij de ondergrondse waterwereld. Hij is het beginsel van alles wat transformeert, stroomt en zich vernieuwt: de vruchtbaarheid, de cycli, de kene-ontwerpen, het nixi pae. Het Huni Kuin wereldbeeld draait om deze as.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">In de Huni Kuin traditie is de Maan mannelijk. De mythen vertellen dat in de oertijd Maan een man was die elke nacht in het geheim zijn eigen zuster bezocht. Wanhopig om te weten wie haar nachtelijke minnaar was, verfde zij haar handen met het sap van de jenipapo en merkte hem terwijl hij sliep. De volgende dag verschenen de zwarte tekeningen op het gezicht van haar eigen broer. Maan, ontdekt, vluchtte naar de hemel. De jenipapo-merktekens die hij op zijn lichaam droeg werden de eerste kene (de heilige geometrische ontwerpen) en de verklaring voor de maanfasen: Maan neemt af omdat de tekens vervagen, en groeit omdat ze zich vernieuwen. De Huni Kuin vrouwen, wanneer zij het lichaam beschilderen met kene, herhalen het gebaar van de zuster die de waarheid zocht op de huid van een ander.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Een ander verhaal vertelt hoe de jager Dua Bus\u00eb, een tapir volgend door het oerwoud, bij een meer aankwam. Elke dageraad verzamelde de tapir jenipapo-vruchten en wierp ze in het water terwijl hij woorden sprak die de onderwaterwereld openden. Op een dag rees een vrouw op uit het meer, aangetrokken door de vruchten: het was Yube Nawa, slangenvrouw, bewoonster van de wereld beneden. Dua Bus\u00eb sprong in het water om haar te bereiken; zij veranderde in een boa, in een kaaiman, in een doornpalm, maar hij liet haar niet los. Yube Nawa bracht hem naar de bodem van het meer, waar een volk bestond van slang-mensenwezens die in overvloed leefden. Daar leerde Dua Bus\u00eb het nixi pae kennen: de drank bereid met de liaan die de slangenwezens in hun ceremonies gebruikten. Toen hij terugkeerde naar de bovenwereld, onderwees hij zijn volk de medicijn te bereiden. Ayahuasca werd niet uitgevonden door mensen: het werd onthuld door de wezens van de waterwereld, het domein van Yube.<\/span><\/p>\n<hr data-start=\"1996\" data-end=\"1999\" \/>\n<h3 style=\"text-align: center;\">\u00a0<\/h3>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>Inka: het vuur dat de vorm vastlegt<\/strong><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Inka is de kracht die standhoudt. Als Yube de maan is die afneemt en groeit, het water dat stroomt, de anaconda die transformeert, dan is Inka de tegenovergestelde en complementaire pool: de zonnegod, het vuur dat niet dooft, dat wat de vorm vastlegt en duurzaamheid geeft.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Het menselijk leven wordt geboren uit de spanning tussen deze twee krachten. Yube geeft beweging; Inka geeft vorm. Yube opent; Inka houdt stand. Het leven is meer Yube dan Inka: het verandert, transformeert, veroudert, stroomt. Vrouwen zijn meer Yube; mannen meer Inka. Maar iedereen draagt iets van beide krachten in zich. Het domein van Inka is het lot dat na de dood wacht, de plaats waar de vorm voor altijd wordt vastgelegd.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">In het Txidin (het grote begrafenisritueel) kleedt de hoofdzanger zich als Inka om de yuxin van de overledene te begeleiden naar zijn uiteindelijke bestemming: het domein waar de vorm niet meer verandert.<\/span><\/p>\n<hr data-start=\"1996\" data-end=\"1999\" \/>\n<h3 style=\"text-align: center;\">\u00a0<\/h3>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>Gezangen Huni Kuin<\/strong><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De txana is de rituele zanger, de klankgids van de ceremonies. Zijn naam komt van de txana-vogel (de japim) die bekendstaat om zijn vermogen om de zang van alle andere vogels in het oerwoud na te bootsen. De menselijke txana, net als de vogel, reproduceert alle tonen van het oerwoud: hij is degene die de heilige huni meka gezangen kent en die de deelnemers van het nixi pae door de visioenen leidt, de kracht van de medicijn met zijn stem beheersend.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Zijn functie is de kracht te beheersen: de deelnemers naar de wereld van de yuxin te brengen en hen terug te halen. De txana hoeft geen mukaya te zijn (hij hoeft geen muka te bezitten) maar hij moet de gezangen kennen met de diepgang van iemand die ze van zijn ouderen heeft ontvangen en ze in ceremonie heeft beleefd.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ib\u00e3 Huni Kuin is cacique, paj\u00e9 en txana van de Jord\u00e3o rivier, zijn documentatiewerk van de heilige gezangen heeft zowel de ceremoni\u00eble continu\u00efteit als de geboorte van MAHKU bevorderd.<\/span><\/p>\n<hr data-start=\"1996\" data-end=\"1999\" \/>\n<h3 style=\"text-align: center;\">\u00a0<\/h3>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>De huni meka: de gezangen die de wereld openen<\/strong><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De huni meka (\u201eonze gezangen&#8221; in het H\u00e3txa Ku\u0129) zijn het repertoire van heilige gezangen die het nixi pae ritueel begeleiden. Elk gezang is een visioen omgezet in geluid. De huni meka zijn overdrachten die van vader op zoon, van grootvader op kleinzoon, door de generaties heen worden doorgegeven. Elk gezang roept specifieke aanwezigheden op (de jaguar, de harpij-arend, de tapir, de sterren\u2026) en betrekt hen bij de ceremoni\u00eble ruimte.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Drie typen gezang structureren het ritueel. De pae txanima zijn de oproepgezangen: zij roepen de kracht van de geest van de liaan op aan het begin van de ceremonie. De dautibuya zijn de visioen-gezangen: zij begeleiden en leiden de beelden die het nixi pae onthult.<\/span><\/p>\n<hr data-start=\"1996\" data-end=\"1999\" \/>\n<h3 style=\"text-align: center;\">\u00a0<\/h3>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>Kene: de ontwerpen die van Yube komen<\/strong><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De Huni Kuin beschilderen het lichaam met geometrische ontwerpen, met de hand op de huid getekend met het donkere sap van de jenipapo. Fijne lijnen, recht en gebogen, die het gezicht, de armen, de benen, de romp bedekken. Deze ontwerpen heten kene, en in het H\u00e3txa Ku\u0129 betekent Kene Ku\u0129 \u201ewaar ontwerp&#8221;: het is een visuele taal die in haar lijnen het wereldbeeld van het volk bevat, de relaties tussen de wezens, de manieren van leven en van het benoemen van de wereld.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De oorsprong van kene is Yube. In de tijd van de oervloed, toen veel Huni Kuin werden veranderd in wezens van het oerwoud, sliep Yube in een hangmat bedekt met ontwerpen. De wateren veranderden hem in een boa, en de boa bewaarde alle wijsheid van het kene.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De overdracht van het kene is uitsluitend vrouwelijk en matrilineair: de vrouw die de ontwerpen beheerst heet a\u0129bu keneya (meesteres van het ontwerp). Degenen die de grootste diepte bereiken hebben hun lijnen ontvangen tijdens de droom of in het nixi pae.<\/span><\/p>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t\n\t<div id=\"accordion-2944113458\" class=\"accordion-item\">\n\t\t<a id=\"accordion-2944113458-label\" class=\"accordion-title plain\" href=\"#accordion-item-\ud83c\udf3f-gemeenschapsleven\" aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"accordion-2944113458-content\">\n\t\t\t<button class=\"toggle\" aria-label=\"Toggle\"><i class=\"icon-angle-down\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/button>\n\t\t\t<span>\ud83c\udf3f Gemeenschapsleven<\/span>\n\t\t<\/a>\n\t\t<div id=\"accordion-2944113458-content\" class=\"accordion-inner\" aria-labelledby=\"accordion-2944113458-label\">\n\t\t\t\n\n<h3 style=\"text-align: center;\"><strong>Gemeenschapsleven Huni Kuin<\/strong><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Het dagelijks leven van de Huni Kuin verdeelt zich over meer dan honderd dorpen verspreid langs de rivieren die door hun twaalf Inheemse Gebieden stromen. In tegenstelling tot andere volken in de regio, die zich concentreren langs \u00e9\u00e9n rivier of in enkele gemeenschappen, vormen de Huni Kuin een uitgebreid netwerk van nederzettingen verbonden door water, oerwoudpaden en verwantschapsbanden.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Elk dorp is georganiseerd rond uitgebreide families. Het duale systeem van de twee helften (Inubakebu en Duabakebu) structureert het leven vanaf de geboorte: een Inubakebu trouwt altijd met een Duabakebu, en namen worden van grootouders aan kleinkinderen doorgegeven in afwisselende generaties. Dit naamgevingssysteem cre\u00ebert een netwerk dat iedere persoon verbindt met zijn voorouders en met de helft van de kosmos waartoe hij behoort. In het dorp betekent iemands naam kennen weten tot welke helft hij behoort, wie zijn grootouders waren en met wie hij kan trouwen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De mannen verwerven gedurende hun leven de kennis en de kracht om het buitenleven aan te kunnen: zij jagen, vissen, bouwen de huizen, verbouwen gewassen, leiden de rituelen en reizen buiten het dorp. De vrouwen produceren wat de culturele en sociale identiteit van het volk uitmaakt: zij koken, oogsten, verwerken de maniok, bereiden de cai\u00e7uma, weven het katoen, vormen het aardewerk en zijn de bewaarsters van het kene, de heilige ontwerpen die van moeder op dochter, van grootmoeder op kleindochter worden doorgegeven.<\/span><\/p>\n\t<div class=\"img has-hover x md-x lg-x y md-y lg-y\" id=\"image_55312017\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"img-inner dark\" >\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1020\" height=\"765\" src=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/6-Aldea-Huni-Kuin6-1024x768.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"Aldea Huni Kuin con casas comunales de techo de paja, ni\u00f1os en el patio de tierra y selva amaz\u00f3nica al fondo\" srcset=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/6-Aldea-Huni-Kuin6-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/6-Aldea-Huni-Kuin6-600x450.jpg 600w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/6-Aldea-Huni-Kuin6-768x576.jpg 768w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/6-Aldea-Huni-Kuin6-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/6-Aldea-Huni-Kuin6-247x185.jpg 247w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/6-Aldea-Huni-Kuin6-510x383.jpg 510w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/6-Aldea-Huni-Kuin6.jpg 1600w\" sizes=\"auto, (max-width: 1020px) 100vw, 1020px\" \/>\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\n<style>\n#image_55312017 {\n  width: 100%;\n}\n<\/style>\n\t<\/div>\n\t\n\n\t<div id=\"gap-1758025344\" class=\"gap-element clearfix\" style=\"display:block; height:auto;\">\n\t\t\n<style>\n#gap-1758025344 {\n  padding-top: 30px;\n}\n<\/style>\n\t<\/div>\n\t\n\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>Het Huni Kuin dorp<\/strong><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De traditionele Huni Kuin woning heet shubu\u00e3: een groot collectief huis gebouwd met palmbladeren, waar verschillende families \u00e9\u00e9n dak deelden. Langs de zijkanten onderhield elke familie haar eigen haardvuur en hangmatten. De centrale gang was ruimte voor verkeer en ontmoeting, en het midden van het huis was ruimte voor rituelen en feesten.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De shubu\u00e3 wordt nog steeds gebouwd als het rituele hart van het dorp: de ruimte waar het nixi pae wordt gevierd, waar de huni meka gezangen klinken, waar de twee helften elkaar ontmoeten.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Vandaag bewonen de families zelfstandige huizen, meestal op palen langs de rivieroevers, met houten wanden en een dak van palmblad of golfplaat. De huizen kijken uit op de rivier en zijn met ruime tussenruimten geplaatst rond een open centraal plein genaamd tankina, waar bijeenkomsten, ceremonies en collectieve ontmoetingen plaatsvinden.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Wanneer een jonge man trouwt, verlaat hij het huis van zijn ouders en vestigt zich bij de ouders van zijn vrouw. Dit vestigingspatroon weeft het dorp rond de vrouwen: zij blijven dicht bij hun moeders en grootmoeders en dragen de continu\u00efteit van het huishouden, de keuken en de overdracht van dagelijkse kennis.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De vrouwen nemen een eigen en onvervangbare plaats in. De vrouw die de kene-ontwerpen beheerst heet a\u0129bu keneya (meesteres van het ontwerp). De overdracht van het kene is uitsluitend vrouwelijk en matrilineair: van moeders en grootmoeders op dochters, door praktijk, zang en observatie van de yuxibu van het oerwoud. De vrouwen die het kene met de grootste diepte beheersen zijn verbonden met Yube; zij hebben hun ontwerpen ontvangen tijdens de droom of in bijzondere bewustzijnstoestanden.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Wanneer een dorp wordt verlaten, overdekt het oerwoud het in minder dan vijf jaar volledig, waardoor huizen en paden onder het groene dek verdwijnen; het dorp was altijd een open plek die het oerwoud had uitgeleend.<\/span><\/p>\n\t<div class=\"img has-hover x md-x lg-x y md-y lg-y\" id=\"image_532696815\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"img-inner dark\" >\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1020\" height=\"578\" src=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Artesania-Huni-Kuin2-1024x580.webp\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"Mujer Huni Kuin tejiendo a mano una cinta con dise\u00f1os kene en hilos rojos, amarillos y negros, con pulseras de mostacillas y dedos manchados de jenipapo\" srcset=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Artesania-Huni-Kuin2-1024x580.webp 1024w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Artesania-Huni-Kuin2-600x340.webp 600w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Artesania-Huni-Kuin2-768x435.webp 768w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Artesania-Huni-Kuin2-1536x871.webp 1536w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Artesania-Huni-Kuin2-247x140.webp 247w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Artesania-Huni-Kuin2-510x289.webp 510w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Artesania-Huni-Kuin2.webp 1962w\" sizes=\"auto, (max-width: 1020px) 100vw, 1020px\" \/>\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\n<style>\n#image_532696815 {\n  width: 100%;\n}\n<\/style>\n\t<\/div>\n\t\n\n\t<div id=\"gap-1867372988\" class=\"gap-element clearfix\" style=\"display:block; height:auto;\">\n\t\t\n<style>\n#gap-1867372988 {\n  padding-top: 30px;\n}\n<\/style>\n\t<\/div>\n\t\n\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>Voeding Huni Kuin<\/strong><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Het dieet rust op drie pijlers: de zoete maniok (atsa), de banaan (mani) en de ma\u00efs (dunu).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De ma\u00efs (dunu* in het H\u00e3txa Ku\u0129) behoort tot de pool van de Inka; de eeuwige zon, het vuur dat niet dooft, alles wat de vorm vastlegt en duurzaamheid geeft. Ma\u00efs is zonvoedsel, attribuut van de mannelijke kant van de kosmos. Daarom staat het centraal in de twee belangrijkste rituelen van de Huni Kuin. De Katxanawa wordt gevierd in het seizoen van de milho-verde, tussen december en januari, wanneer de eerste zachte kolven worden geoogst: het hele feest draait om de ma\u00efs die elk jaar terugkeert. Gedurende vijf tot zes dagen danst het dorp rond de katxa, de holle boomstam, waarbij de gecultiveerde planten \u00e9\u00e9n voor \u00e9\u00e9n bij naam worden aangeroepen, waar het ma\u00efsgezang zijn eigen specifieke plaats heeft. In het Nixpupim\u00e1, de inwijding die kinderen transformeert in bedunan en txipax, voeden de leerlingen zich uitsluitend met cai\u00e7uma van milho-verde gedurende vijf dagen; ma\u00efs is het voedsel van de overgang.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Met maniok worden pappen, pur\u00e9es, groene bouillons en in blad gewikkelde gerechten bereid. Met de banaan, die het hele jaar door wordt geoogst dankzij de diversiteit aan gekweekte vari\u00ebteiten, worden mingaus, pur\u00e9es en bijgerechten bij het vlees bereid.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De pinda (mundubim in het Portugees, tama in het H\u00e3txa Ku\u0129) is aanwezig in bijna elke bereiding: geroosterd, gestampt, als pasta, als kruiding voor de cai\u00e7uma of als begeleider van het vlees in het naik\u0129 (volgens de regel van het naik\u0129 moet alle vlees, van jacht of visvangst, dat op tafel komt vergezeld gaan van een groente die de dierlijke yuxin neutraliseert; zonder dat vergiftigt het vlees de eter).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De Huni Kuin hanteren ook een systeem van voedselrestricties verbonden met het begrip yuxin. Na het ontvangen van kamb\u00f4 wordt het dieet drie dagen beperkt tot maniok en ma\u00efs; vlees, zoetigheid, zout en kruiden worden weggelaten opdat de reiniging volledig is.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De Huni Kuin noemen het eten \u201epiti xarabu&#8221; (de zorg van het eten): voeding maakt deel uit van het evenwicht tussen lichaam, geest en territorium.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">E\u00e9n regel doorkruist het hele dieet: vlees wordt nooit alleen gegeten. De yuxin van het dier moet vergezeld worden door een groente die het moduleert en in evenwicht brengt. Deze gewoonte heet naik\u0129; samen kauwen, in dezelfde hap, dierlijk en plantaardig voedsel. De banaan en de pinda zijn de meest voorkomende begeleiders van het vlees. Wie vlees zonder groente eet, stelt zich bloot aan een onevenwicht dat lichaam en geest treft.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De drank die de dag begeleidt heet mabex in het H\u00e3txa Ku\u0129 (cai\u00e7uma in het Portugees) en wordt bereid met maniok of ma\u00efs. In de dagelijkse versie wordt de mabex fris geserveerd, gezoet met rijpe banaan, zoete aardappel of pinda. Op feestdagen verandert de cai\u00e7uma in masato: het proces wordt door de vrouwen in gang gezet, die de drank drie tot vijf dagen laten gisten in een holle boomstam van paxi\u00faba, afgedekt met bananenblad. Het dorp danst vijf dagen rond de stam; op de zesde dag komen gasten uit andere gemeenschappen.<\/span><\/p>\n<hr data-start=\"1996\" data-end=\"1999\" \/>\n<h3 style=\"text-align: center;\">\u00a0<\/h3>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>Landbouw: de ro\u00e7a de coivara<\/strong><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De Huni Kuin landbouw heet ro\u00e7a de coivara, een systeem van kap, brand en zaai dat al eeuwen is aangepast aan de ritmes van het oerwoud. Elke ro\u00e7a wordt twee tot drie jaar bebouwd en rust daarna acht tot vijftien jaar, totdat het bos het weer overgroeit en de grond zijn kracht hervindt.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Het openen van een ro\u00e7a is een rituele handeling waarbij de mannen met rode urucum beschilderd (de kleur van de geesten van het oerwoud) op het terrein aankomen en rap\u00e9 nemen om kracht te ontvangen v\u00f3\u00f3r de kap.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Op korte afstand zingen de vrouwen voor de yuxin van het oerwoud opdat het vuur krachtig en de oogst overvloedig zal zijn. De mannen steken het vuur aan en de as bemest de grond.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Het zaaien volgt een orde waarin mannen en vrouwen elkaar aanvullen; de mannen planten de ma\u00efs, de maniok en de banaan. De vrouwen planten het katoen, de urucum en de bonen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De pinda (tama) wordt dicht bij de huizen gezaaid. Vrouwen en kinderen oogsten hem samen, gravend in de lage voren.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De oogst is het werk van de vrouwen. Zij snijden de banaan met de machete, trekken de maniokwortels uit met de bijl en planten, terwijl zij oogsten, de stengels opnieuw voor het volgende seizoen. Het gebaar van nemen en tegelijkertijd teruggeven sluit een kringloop waarin de aarde geeft en ontvangt in dezelfde beweging.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Naast voedingsgewassen herbergt de ro\u00e7a planten die andere dimensies van het leven begeleiden: katoen voor de weefsels, urucum voor de lichaamsbeschildering en jenipapo (shan\u00ea) voor de kene-ontwerpen die de vrouwen op de huid tekenen.<\/span><\/p>\n<hr data-start=\"1996\" data-end=\"1999\" \/>\n<h3 style=\"text-align: center;\">\u00a0<\/h3>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>Jacht en visserij<\/strong><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bij de Huni Kuin is de jacht een mannelijke activiteit. De jongen ontvangt zijn eerste boog op tweejarige leeftijd, op maat gemaakt door de vader of de grootvader van moederszijde, en leert ermee omgaan voordat hij ver van het dorp loopt. Op acht- of negenjarige leeftijd begint hij zijn vader te vergezellen op uitstapjes. Na de inwijding van het Nixpupim\u00e1 mag de jongeman alleen of met zijn broer jagen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De boog is nog steeds bij elke uitstap aanwezig, hoewel het geweer al decennia wordt gebruikt. De afhankelijkheid van patronen, die uit de buitenwereld komen, heeft het evenwicht verstoord: wanneer de prijzen stijgen of de aanvoer stokt, staat de jager die niet met de boog heeft leren jagen zonder werktuig. Sommige gemeenschappen zijn begonnen het boogonderwijs te herstellen, om alleen afhankelijk te zijn van wat het oerwoud kan geven.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Drie prooidieren defini\u00ebren de ware jager: de tapir (hanta), het hert (wedu) en een type middelgroot zwijn (witlippig pecari, queixada, yawa). De jongeman ontvangt pas de volle erkenning van de gemeenschap na elk van deze dieren te hebben gejaagd. Zij jagen ook op paca&#8217;s, agouti&#8217;s, apen, mutum-hoenders en andere bosvogels.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">&#8217;s Nachts, bij nieuwe maan, gaan de jagers in een kano met een fakkel op zoek naar kaaimannen: de rode weerspiegeling van de ogen van het dier verraadt hen in het donker.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De panema vergezelt de jager als schaduw en als les. Als de leerling zijn eerste prooi opeet, verliest hij het jachtgeluk voor het leven. Als hij de kop van het dier eet (het beste deel), overtreedt hij een norm die vereist dat hij deze uitwisselt met de txai, de grootvader van moederszijde. De sjamaan mukaya daarentegen jaagt niet, want zijn muka laat hem de dieren als verwanten waarnemen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De sananga begeleidt de jacht. De jagers brengen het in hun ogen aan voor belangrijke uitstapjes of na perioden van panema.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De visserij met timb\u00f3 is een collectieve handeling die twee varianten kent, afhankelijk van het type water waarin men gaat. In kleine beken wordt puikama gebruikt, een struik die in de tuinen wordt gekweekt: de vrouwen verzamelen de bladeren en bloemen, de mannen stampen ze in een vijzel die uitsluitend daarvoor is gereserveerd en persen de massa samen tot ballen van een kilo (tunku) die zij in bananenblad of rubber wikkelen tot de dag van de visserij. Wanneer het moment aanbreekt, doet het hele dorp mee: de timb\u00f3 wordt in de stroming opgelost, de vissen komen verdoofd naar de oppervlakte en kinderen, vrouwen en ouderen vangen ze met kegelvormige netten (kuxawe). Het is een feestelijke visactiviteit, voedsel voor de dag en band tussen generaties.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">In meren is de situatie anders. Daar wordt sika* gebruikt, een wortel zo giftig dat hij een mens kan doden. En de meren worden bewoond door de kaaiman kape, de anaconda dunuan, de piranha&#8217;s, de watermonsters kuxuka en de yuxin kudu, de dolfijn boto. Een meer ingaan om met sika te vissen is het territorium van de onderwaterwereld van Yube betreden. Daarom gaan er alleen volwassen mannen heen, in groepen, en nooit met vrouwen of kinderen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De rivieren bepalen het ritme van het leven en de gebruiken: tijdens het droge seizoen komen de zandbanken bloot te liggen en is de visserij met timb\u00f3 overvloedig; met de regens stijgen de rivieren, verspreiden de vissen zich en neemt de jacht toe omdat de dieren zich op de terra firme concentreren.<\/span><\/p>\n<hr data-start=\"1996\" data-end=\"1999\" \/>\n<h3 style=\"text-align: center;\">\u00a0<\/h3>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>De grote rituelen Huni Kuin<\/strong><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Drie rituelen vormen de ruggengraat van het ceremoni\u00eble leven van de Huni Kuin. Elk markeert een ander moment in de gemeenschapscyclus: de vruchtbaarheid, de inwijding en het afscheid.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De Katxanawa is het feest van de vruchtbaarheid. Gedurende vijf tot zes dagen verbeelden de twee helften van het volk de ontmoeting tussen het oerwoud en het dorp, tussen het wilde en het huiselijke. De mannen van de Inubakebu-helft trekken het oerwoud in, beschilderen hun lichaam en nemen de identiteit aan van yuxin, geesten die uit het oerwoud terugkeren. Zij dragen de katxa, een holle boomstam van paxi\u00faba die de kosmische baarmoeder vertegenwoordigt.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De Duabakebu ontvangen hen in het dorp met de wapens geheven; daarna worden de wapens neergelaten en dansen beide groepen samen rond de katxa. De mannen van het oerwoud bieden jachtvlees aan; die van het dorp bieden vis.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Het Nixpupim\u00e1 is het overgangsritueel. Elke drie tot vier jaar, in de tijd van de groene ma\u00efs, worden de kinderen ingewijd en worden zij volwaardig lid van de gemeenschap. Het ritueel transformeert de bakebu (kinderen) in ingewijde mannen en vrouwen (bedunan en txipax). De lichamen worden van hoofd tot voeten beschilderd met kene van jenipapo. De tanden worden gekleurd met nixpu, een plant die een glanzend zwart produceert: het zichtbare teken dat men de inwijding heeft doorgemaakt, dat wekenlang op het lichaam gegrift blijft, en voor altijd in de geest.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Het Txidin is het begrafenisritueel. Het wordt gevierd na de dood van een leider of een belangrijke sjamaan, en zijn functie is de levenden te beschermen tegen de yuxin van de overledene, die zich aan de wereld van de levenden vastklamt. De txana xanen ibu (de hoofdzanger) kleedt zich als Inka: hij draagt de cushima, een lang gewaad geheel bedekt met kene, en de maite, een hoofdtooi van adelaarsveren.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De dewe-gezangen die &#8217;s nachts worden aangeheven zijn de meest archa\u00efsche van het Huni Kuin repertoire en beschrijven de schepping van de wereld. De dansen begeleiden de yuxin van de overledene naar het domein van de voorouders, naar de zonnewereld van de Inka, waar de vorm voor altijd wordt vastgelegd.<\/span><\/p>\n<hr data-start=\"1996\" data-end=\"1999\" \/>\n<h3 style=\"text-align: center;\">\u00a0<\/h3>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>Technologie en verbinding<\/strong><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Tijdens de jaren negentig was de communicatie tussen dorpen afhankelijk van UHF-radiofrequentie. In 2011 lanceerde Ib\u00e3 Huni Kuin het blog dat de oorsprong zou worden van MAHKU, waarbij voor het eerst de heilige gezangen met de digitale wereld werden verbonden.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Smartphones verschenen tussen 2012 en 2015 in de dorpen nabij Tarauac\u00e1, Jord\u00e3o en Feij\u00f3. Maar de werkelijke verbinding veranderde pas met Starlink, dat in september 2022 in Amazonia begon te opereren.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Het project Conex\u00e3o Povos da Floresta (aangedreven door de COIAB en andere organisaties) heeft meer dan veertienhonderd Amazone-gemeenschappen verbonden, met kits die een satellietantenne, computer, telefoon en zonnepaneel bevatten. In 2023 had Starlink al klanten in 90% van de gemeenten in het Amazonegebied.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De connectiviteit van de Huni Kuin is verdeeld in drie zones: de dorpen van Tarauac\u00e1, Jord\u00e3o en Feij\u00f3 hebben stabiel internet en de jongeren zitten op WhatsApp, YouTube en Instagram; die van de middenloop van de Purus ontvangen intermitterend signaal; die van de Alto Purus, aan de grens met Peru, communiceren nog voornamelijk via UHF-radio, met slechts enkele Starlinks ge\u00efnstalleerd sinds 2024.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">WhatsApp is een instrument geworden voor politieke co\u00f6rdinatie tussen de twaalf Inheemse Gebieden: de gemeenschappen gebruiken het om invasies aan te klagen, vergaderingen tussen dorpen te organiseren, de gezondheidszorg te co\u00f6rdineren en ambachtelijke producten rechtstreeks aan kopers in de steden te verkopen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De territoriale agenten van de TI Katukina\/Kaxinaw\u00e1 hebben geleerd drones met kunstmatige intelligentie te bedienen om bosinvasies te monitoren, waarmee zij het territorium in de helft van de tijd bestrijken vergeleken met een patrouille te voet.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De komst van internet brengt ook zorgwekkende problemen met zich mee die de Huni Kuin zelf erkennen. De onderzoekster Nicole Grell, van het AI-Centrum van de USP, documenteert het patroon in inheemse dorpen in heel Amazonia: \u201eZelfs waar de inheemse taal de moedertaal blijft, is het Portugees de taal die bij het schrijven op WhatsApp of sociale media prevaleert.&#8221;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Joaquim Mana, Huni Kuin lingu\u00efst aan de UFAC, zegt het met andere woorden: \u201eDe nieuwe generatie hoort en begrijpt het H\u00e3txa Ku\u0129, maar geeft de voorkeur aan Portugees.&#8221;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Yaka Huni Kuin, kunstenaar van MAHKU, observeert dat langdurig contact met de buitenwereld het vermogen verzwakt om te communiceren met de dieren en de aanwezigheden van het oerwoud.<\/span><\/p>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t\n\n<\/div>\n\n\t\t<\/div>\n\n\t\t\n<style>\n#section_253837882 {\n  padding-top: 30px;\n  padding-bottom: 30px;\n}\n<\/style>\n\t<\/section>\n\t\n\t<div id=\"gap-108777454\" class=\"gap-element clearfix\" style=\"display:block; height:auto;\">\n\t\t\n<style>\n#gap-108777454 {\n  padding-top: 80px;\n}\n<\/style>\n\t<\/div>\n\t\n\n\t<div class=\"img has-hover x md-x lg-x y md-y lg-y\" id=\"image_1841404757\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"img-inner dark\" >\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1020\" height=\"502\" src=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3-Huni-Kuin16-1024x504.jpeg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"L\u00edder Huni Kuin con gran tocado radial de plumas rojas de pie junto a un r\u00edo amaz\u00f3nico al atardecer, con la selva de fondo\" srcset=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3-Huni-Kuin16-1024x504.jpeg 1024w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3-Huni-Kuin16-600x295.jpeg 600w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3-Huni-Kuin16-768x378.jpeg 768w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3-Huni-Kuin16-247x122.jpeg 247w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3-Huni-Kuin16-510x251.jpeg 510w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3-Huni-Kuin16.jpeg 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 1020px) 100vw, 1020px\" \/>\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\n<style>\n#image_1841404757 {\n  width: 100%;\n}\n<\/style>\n\t<\/div>\n\t\n\n\t<div id=\"gap-1283952888\" class=\"gap-element clearfix\" style=\"display:block; height:auto;\">\n\t\t\n<style>\n#gap-1283952888 {\n  padding-top: 80px;\n}\n<\/style>\n\t<\/div>\n\t\n\n\n\t<section class=\"section\" id=\"section_2071269786\">\n\t\t<div class=\"section-bg fill\" >\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\n\t<div class=\"is-border\"\n\t\tstyle=\"border-radius:50px;border-width:3px 3px 3px 3px;\">\n\t<\/div>\n\n\t\t<\/div>\n\n\t\t\n\n\t\t<div class=\"section-content relative\">\n\t\t\t\n\n<h2 style=\"text-align: center;\"><strong>\ud83c\udf3f Het Oerwoud van de Huni Kuin<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Het oerwoud van de Huni Kuin strekt zich uit langs zeven rivieren in het westelijke Amazonegebied van Brazili\u00eb, van de bovenlopen van de Envira tot de oevers van de Purus, door een van de biologisch rijkste regio&#8217;s ter wereld. In dit territorium vormen water, bos, dieren en planten een netwerk waarin elke aanwezigheid de andere ondersteunt.<\/span><\/p>\n<div class=\"accordion\">\n\n\t<div id=\"accordion-2624016276\" class=\"accordion-item\">\n\t\t<a id=\"accordion-2624016276-label\" class=\"accordion-title plain\" href=\"#accordion-item-\ud83c\udf3f-biodiversiteit\" aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"accordion-2624016276-content\">\n\t\t\t<button class=\"toggle\" aria-label=\"Toggle\"><i class=\"icon-angle-down\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/button>\n\t\t\t<span>\ud83c\udf3f Biodiversiteit<\/span>\n\t\t<\/a>\n\t\t<div id=\"accordion-2624016276-content\" class=\"accordion-inner\" aria-labelledby=\"accordion-2624016276-label\">\n\t\t\t\n\n<h3 style=\"text-align: center;\"><strong>\u00a0Het oerwoud en de biodiversiteit Huni Kuin<\/strong><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De Huni Kuin territoria herbergen diverse bosvormen die zich langs de rivieren vervlechten:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Het terra firme bos draagt de grote bomen, terwijl de overstromingsbossen (v\u00e1rzea en igap\u00f3) de rivieroevers innemen tijdens het regenseizoen en palmen, struiken en een vegetatie huisvesten die zich bij elke vloed vernieuwt.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Langs de oevers cre\u00ebert de vegetatie levenscorridors waar minstens 467 soorten medicinale planten geconcentreerd zijn, meer dan 200 vissoorten, naast kaaimannen en een enorme verscheidenheid aan waterwezens.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Water vormt de ruggengraat van het Huni Kuin leven: de rivieren sturen de verplaatsingen tussen dorpen, ondersteunen de visserij, voeden de oevergewassen en bepalen het ritme van de seizoenen. In het droge seizoen komen de zandbanken bloot te liggen en concentreert het leven zich in de poelen. Met de regens overstroomt het bos en veranderen de paden.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Het oerwoud kent plekken waar de yuxin zich concentreert, en andere waar hij nauwelijks voelbaar is. De steile oevers (waar de aarde zich opent en haar diepe lagen laat zien), de meren (waar het stille water de andere wereld weerspiegelt en de waterwezens van Yube herbergt) en de grote bomen (vooral de sama\u00fama, toevlucht van de hida yuxin) zijn de drie punten waar de spirituele kracht het dichtst wordt. Door het oerwoud lopen is een geladen geografie doorkruisen: elke zone vraagt een andere manier van aanwezig zijn, en sommige plaatsen worden gemeden of in stilte gepasseerd.<\/span><\/p>\n<hr data-start=\"1996\" data-end=\"1999\" \/>\n<h3 style=\"text-align: center;\">\u00a0<\/h3>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>De dieren Huni Kuin<\/strong><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">In het Huni Kuin wereldbeeld zijn de dieren van het oerwoud dragers van yuxin, van geschiedenis en van onderwijs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De jaguar (inu) geeft zijn naam aan een van de twee helften die de Huni Kuin samenleving vormen. De Inubakebu (kinderen van de jaguar) belichamen de zonnepool, hard, eeuwig: het beginsel dat de vorm vastlegt. Inubakebu zijn is de natuur van de jaguar in het lichaam dragen, de kracht die standhoudt.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bij de sjamanistische inwijding is de jaguar de ultieme beproeving: de leerling, alleen in het oerwoud, moet een reeks transformaties van de yuxin doorstaan (nachtvlinders, doornpalm, slang) totdat het wezen in een jaguar verandert. Wie vasthoudt zonder los te laten ontvangt de kracht, de muka: de sjamanistische substantie die hem tot mukaya maakt.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De tapir (hanta), in het verhaal van de oorsprong van het nixi pae, is het een tapir die de jager Dua Bus\u00eb naar het meer leidt waar Yube Nawa woont. De tapir bezoekt de rivieroevers, zoekt de meren op, beweegt zich tussen land en water als een tussenpersoon tussen de aardse wereld en het domein van Yube. Het is een dier dat als sjamaan optreedt, en tevens de ultieme prooi die de volwassen jager definieert.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De queixada (yawa, het witlippig pecari) is een Amazone-zwijn dat zich in kuddes van tientallen tot honderden individuen door het terra firme bos verplaatst.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">In de Huni Kuin mythologie waren de queixada&#8217;s mensen in de oertijd. Een terugkerende mythe van de Pano-volken vertelt dat een groep mensen in queixada&#8217;s werd veranderd wegens het overtreden van een fundamentele norm. Sindsdien bewegen hun kuddes zich door het oerwoud met een organisatie die aan een dorp doet denken: zij hebben een leider, verplaatsen zich samen, delen territorium en beschermen elkaar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Wanneer de sjamaan mukaya een kudde queixada&#8217;s tegenkomt, ziet hij getransformeerde verwanten. Voor de Huni Kuin is het een van de drie prooidieren die de volwassen jager defini\u00ebren, naast de tapir en het hert.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De txana-vogel (de japim van het oerwoud, Cacicus cela) is een wevervogel die zijn nesten in trossen aan de hoogste takken hangt, bekend om het nabootsen van de zang van alle andere vogels. Daarom draagt de menselijke rituele zanger zijn naam. In de Huni Kuin mythologie was de vogel Shama yabi txana, \u201ede wijze txana-vogel&#8221;, het geniale kind dat de eerste Huni Kuin alles onderwees wat hen tot wie zij zijn maakt.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De kaaiman (kape) bewoont de rivieren en meren van het Huni Kuin territorium als bewaker van de waterwereld van Yube. Een van de krachtigste mythen van het volk vertelt over de oorsprong van de brug tussen de wereld van de levenden en de wereld van de doden.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Het wezen dat die brug cre\u00ebert heet Kapew\u00eb Pukenibu, en heeft de vorm van een kaaiman. Kapew\u00eb Pukenibu strekt zijn lichaam uit over de afgrond die de aarde scheidt van het domein van de voorouders en laat de yuxin van de doden naar de andere zijde oversteken.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Zij die van de brug vallen veranderen in vissen, in waterwezens, in bewoners van de onderwaterwereld die Yube regeert. De mythe onthult een kosmische functie van de kaaiman: hij is de drempel tussen de werelden, het wezen wiens lichaam een weg wordt.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Voor de jagers wijst zijn aanwezigheid de plaatsen aan waar de kracht van het water zich concentreert. &#8217;s Nachts, bij nieuwe maan, gaan de mannen in een kano met een fakkel het water op: de ogen van de kaaiman weerkaatsen een rode gloed in het donker, het dier verradend voordat het beweegt.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De boto (kuxuka) is de roze rivierdolfijn (Inia geoffrensis), een wezen dat leeft op de grens tussen water en mens. De Huni Kuin herkennen hem als yuxin: \u201ehij huilt als een mens, lijkt op een mens, is een mens&#8221;. Zijn aanwezigheid in de meren is een teken dat de onderwaterwereld van Yube nabij is.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Voor de Huni Kuin vissers behoort de boto tot het diepe domein van de meren, hetzelfde territorium waar de anaconda&#8217;s en de waterwezens wonen. Tijdens visserijdagen met sika (de giftige wortel die alleen in meren wordt gebruikt) is het verschijnen van de boto een waarschuwing: daar waar de roze dolfijn opduikt, wordt de grens tussen de zichtbare wereld en de wereld van Yube dunner. Daarom gaan alleen volwassen mannen in groepen de meren in, voorbereid.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">In heel Amazonia staat de boto bekend om zijn vermogen zich te veranderen in een knappe man die vrouwen verleidt tijdens de rivierfeesten. De Huni Kuin delen deze traditie en integreren haar in hun begrip van yuxin: de boto verandert van vorm omdat hij een yuxin bezit die zo sterk is dat hij een menselijke gedaante kan aannemen. Zijn transformatievermogen brengt hem dicht bij de yuxibu, de wezens die meer geest dan lichaam hebben.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De apen bevolken het bladerdak van het Huni Kuin oerwoud in een diversiteit die de kapucijnaap, de slingeraap, de brulaap en verschillende soorten titi-apen omvat. In het wereldbeeld van het volk zijn apen wezens die door het voorbeeld onderwijzen: de kapucijnaap is de meester die de eerste mensen de technieken van het hofmaken en het seksuele leven onderwees.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Deze mythe, gedocumenteerd bij verschillende Pano-volken van de Juru\u00e1, plaatst de kapucijnaap als een wezen dat v\u00f3\u00f3r de mensen een essenti\u00eble kennis beheerste voor het voortbestaan van het volk.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De brulaap (isu) heeft een andere functie: zijn roep bij dageraad markeert het ontwaken van het oerwoud. De jagers lezen in de richting en intensiteit van zijn roep signalen over de beweging van andere prooidieren. In het netwerk van yuxin dat het oerwoud doorkruist, bezetten de apen de bovenste laag, het bladerdak waar het licht het eerst aankomt.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De sjamaan mukaya neemt de dieren van het oerwoud waar als verwanten. Wanneer hij een jaguar ontmoet noemt hij hem zwager; wanneer hij een queixada ziet noemt hij hem oom. Voor de mukaya zou het eten van een verwant een overtreding zijn, daarom stopt de sjamaan met jagen.<\/span><\/p>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t\n\t<div id=\"accordion-2988067968\" class=\"accordion-item\">\n\t\t<a id=\"accordion-2988067968-label\" class=\"accordion-title plain\" href=\"#accordion-item-\ud83c\udf3f-meesterplanten\" aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"accordion-2988067968-content\">\n\t\t\t<button class=\"toggle\" aria-label=\"Toggle\"><i class=\"icon-angle-down\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/button>\n\t\t\t<span>\ud83c\udf3f Meesterplanten<\/span>\n\t\t<\/a>\n\t\t<div id=\"accordion-2988067968-content\" class=\"accordion-inner\" aria-labelledby=\"accordion-2988067968-label\">\n\t\t\t\n\n<h3 style=\"text-align: center;\"><strong>Meesterplanten in de Huni Kuin traditie<\/strong><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">In het Huni Kuin oerwoud zijn bepaalde planten aanwezigheden met eigen yuxin, wezens die onderwijzen, reinigen, beschermen en paden van kennis openen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De Huni Kuin onderscheiden twee typen medicijn: dau bata (de zoete medicijn) en dau muka (de bittere medicijn). De zoete medicijnen zijn de bladeren van het oerwoud, de plantenbaden, de toegankelijke remedies die iedereen kan bereiden.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De bittere medicijnen zijn de krachten van de mukaya, de planten die dieet vereisen en de onzichtbare aanwezigheden die alleen de paj\u00e9 kan hanteren. Muka is dezelfde wortel die de naam geeft aan de mukaya: de man gegrepen door het bittere. Rap\u00e9, sananga, kamb\u00f4 bewonen de grens tussen beide werelden; nixi pae behoort tot het territorium van het bittere.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">In het centrum van alles staat de nixi (Banisteriopsis caapi), de liaan bij uitstek, cip\u00f3 genoemd in het Portugees. Het afkooksel ervan met de bladeren van chacruna (Psychotria viridis) is het nixi pae, de \u201eroes van de liaan&#8221;: de grote medicijn van het Huni Kuin volk. Het is de plant die Yube Nawa (slangenwezen) aan Dua Bus\u00eb onthulde op de bodem van het meer.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bij het drinken van het nixi pae reist de bedu yuxin (de ooggeest) van de deelnemer. Wat hij ziet zijn de yuxin van het oerwoud die zich onthullen als wat ze altijd waren, in hun ware gedaante. De heilige huni meka gezangen, die de txana de hele nacht zingt, zijn het net dat die reis leidt: eerst omhoog, naar de visioenen, dan terug, naar het lichaam dat wacht.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De sananga (Mana Heins in het H\u00e3txa Ku\u0129) zijn de druppels die de ogen voorbereiden om te zien. Gewonnen uit de wortels van planten van het geslacht Tabernaemontana (Tabernaemontana sananho en T. undulata), wordt het direct in het oog aangebracht: de brandende pijn is onmiddellijk en intens. Wat daarna komt is een helderheid die de Huni Kuin beschrijven als het oerwoud voor het eerst zien.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Het heeft drie traditionele toepassingen: de jagers ontvangen het v\u00f3\u00f3r grote uitstappen om het zicht te verscherpen, sporen te lezen en bewegingen te anticiperen. Als voorbereiding op het nixi pae bereidt het de ogen voor op de visioenen die met de liaan zullen komen. En het wordt gebruikt om de panema te reinigen, het ongeluk dat zich vooral ophoopt in de blik van wie slecht heeft gejaagd of onbewust yuxin heeft gedragen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Er is een mythische echo die al deze toepassingen draagt: in de legende van de oorsprong van het nixi pae giet Yube Nawa een vloeistof in de ogen van Dua Bus\u00eb voordat zij hem de medicijn onthult. De sananga was daar al, bij de oorsprong van het ware zien.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De Kampu is de medicijn van de reuzenboomkikker, die de Huni Kuin kamp\u0169 noemen (Phyllomedusa bicolor). Het reinigt het fysieke lichaam van wat het heeft opgehoopt; zoals de paj\u00e9 Tuwe Huni Kuin zegt: \u201ehet reinigt ons psychologisch, materieel en spiritueel, en verdrijft de panema.&#8221;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Hij leeft altijd dicht bij het water, op de takken die boven de beekjes hangen. Zijn rug is fel groen; zijn buik roomwit. Hij beweegt langzaam, als iemand die weet dat het oerwoud hem beschermt. &#8217;s Nachts zingt het mannetje: een lange, herhaalde roep die de jagers hebben leren volgen in het donker om de kikker te vinden.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De Huni Kuin oorsprongsmythe vertelt dat het dorp ernstig ziek was. De paj\u00e9 had alle bekende medicinale planten geprobeerd. Hij besloot toen het oerwoud in te gaan onder invloed van de heilige planten, in die toestand tussen de dagelijkse wereld en de wereld van de yuxin. Hij ontving het bezoek van een vrouwelijke geest van het oerwoud die een kikker in haar handen droeg. Zij leerde hem de secretie te verzamelen en toe te passen. De paj\u00e9 keerde terug naar het dorp en genas zijn mensen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Sindsdien werd hij Paj\u00e9 Kampu genoemd. Toen hij stierf, bleef zijn geest in de kikker, zijn missie voortzettend om de gezondheid te beschermen van hen die voor het oerwoud zorgen. De secretie ontving de naam kamb\u00f4 ter ere van hem.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De naam in het H\u00e3txa Ku\u0129 is kamp\u0169. Het Nederlandse \u201ekamb\u00f4&#8221; is een directe aanpassing van de Huni Kuin naam.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De traditionele toepassing vindt plaats bij zonsopgang, buiten de woonruimte, dicht bij het oerwoud. De ontvanger is nuchter. De toepasser brengt kleine merktekens aan op de huid; vrouwen ontvangen ze op de enkel, mannen op de arm.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De gedroogde secretie van de kikker wordt bevochtigd met water en op elk merkteken aangebracht. Het dieet daarna is strikt: alleen maniok en ma\u00efs gedurende drie dagen, zonder vlees, zonder zoetigheid, zonder zout.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De jenipapo (shan\u00ea in het H\u00e3txa Ku\u0129, Genipa americana) is de plant die kosmologie en kunst verbindt. Zijn donkere sap, aangebracht op de huid door de handen van een vrouw a\u0129bu keneya (meesteres van het ontwerp), tekent de kene: de heilige geometrische ontwerpen die het wereldbeeld van het volk in elk lijntje bevatten.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De oorsprong van het kene is ingeschreven in de mythe van Yube. In de tijd van de oervloed werden veel Huni Kuin veranderd in wezens van het oerwoud. Yube sliep in een hangmat bedekt met ontwerpen. Toen de wateren hem in een anaconda veranderden, bewaarde de boa alle lijnen op zijn huid. Sindsdien reproduceren de kene-ontwerpen de patronen die op de huid van de grote anaconda verschijnen: elke lijn, elke hoek, elke curve die een vrouw met jenipapo op het lichaam van een ander persoon tekent, herhaalt de ontwerpen die Yube op zijn schubben draagt. Met jenipapo schilderen is kopi\u00ebren van de huid van de voorouderlijke boa.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De jenipapo verschijnt ook in de mythe van de Maan: toen de zuster ontdekte dat haar nachtelijke minnaar haar eigen broer was, merkte zij zijn gezicht met het sap van shan\u00ea terwijl hij sliep. De volgende dag onthulden de donkere tekens de waarheid. Maan vluchtte naar de hemel met de ontwerpen op zijn lichaam, en die ontwerpen werden de maanfasen: Maan neemt af omdat de jenipapo-tekens vervagen, en groeit omdat ze zich vernieuwen. Twee mythen, de anaconda en de maan, convergeren in dezelfde plant. De jenipapo is de inkt die onthult wat verborgen was.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De ruku (de urucum, Bixa orellana), ook wel annatto genoemd, produceert het rood dat beschermt. Zijn intense pigment bedekt het lichaam van de mannen voor het openen van de nieuwe ro\u00e7a: met rood beschilderd betreden zij het oerwoud voor de kap en de brand.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Het rood van de urucum is de kleur van de yuxin van het oerwoud. Wanneer de mannen zich met ruku beschilderen voor het werk in het oerwoud, nemen zij het uiterlijk aan van de geesten zelf die er wonen: zij worden visueel gelijk aan de aanwezigheden van het oerwoud. Het is een vorm van spirituele camouflage, een chromatische sympathie die het menselijk lichaam beschermt door het het uiterlijk te geven van datgene wat het zou kunnen bedreigen. De yuxin van het oerwoud herkennen het rood als eigen en laten wie het draagt passeren.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De urucum behoort tot de vrouwelijke pool in de ro\u00e7a: hij wordt door de vrouwen gezaaid, samen met het katoen en de bonen. Toch wordt hij door de mannen gebruikt voor de kap.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De nixpu is de plant van het inwijdingsritueel, waarvan het sap de tanden glanzend zwart kleurt met de kleur van de Maan. De ingewijde met zwarte tanden is al overgestoken; hij is al bedunan of txipax, niet langer bakebu. De nixpu verduistert, merkt, scheidt wat was van wat is. Het is de plant van de drempels.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Naast het gebruik van meesterplanten in ceremonies is een van hun meest gewortelde gebruiken dat van de plantenbaden, die zij zeer frequent nemen. Voor deze baden kiezen zij een plant die zij nodig hebben (zij bezitten een verbazingwekkende kennis van de flora om hen heen), koken deze en baden zich met het geurige water.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Elk van deze planten heeft zijn voorouderlijke naam in het H\u00e3txa Ku\u0129, heeft een plaats in de huni meka gezangen en heeft een functie die het lichaam met de geest verbindt. Het Huni Kuin oerwoud is een netwerk van aanwezigheden die onderwijzen aan wie weet te luisteren.<\/span><\/p>\n<div class=\"row\"  id=\"row-1652259680\">\n\n\n\t<div id=\"col-699975902\" class=\"col medium-1 small-12 large-1\"  >\n\t\t\t\t<div class=\"col-inner\"  >\n\t\t\t\n\t\t\t\n\n<p><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><\/p>\n\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\n\n\t<div id=\"col-1366271506\" class=\"col medium-10 small-12 large-10\"  >\n\t\t\t\t<div class=\"col-inner\"  >\n\t\t\t\n\t\t\t\n\n<div class=\"video video-fit mb\" style=\"padding-top:56.25%;\"><iframe loading=\"lazy\" title=\"Ayahuasca: the sacred medicine from the forest - Txana Ikakuru Huni Kuin - MappingMedicine#019\" width=\"1020\" height=\"574\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/IRaZr7fnl5w?feature=oembed&#038;enablejsapi=1&#038;origin=https:\/\/www.sinchisinchi.com\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/div>\n\n\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\n\n\t<div id=\"col-1875092604\" class=\"col medium-1 small-12 large-1\"  >\n\t\t\t\t<div class=\"col-inner\"  >\n\t\t\t\n\t\t\t\n\n<p><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><\/p>\n\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\n\n<\/div>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>De heilige bomen<\/strong><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Onder de heilige bomen van de Huni Kuin is de hoogste de xunu \u2014 de sama\u00fama (Ceiba pentandra), die tot zestig \u00e0 zeventig meter hoog kan groeien. De Huni Kuin erkennen hem als een machtig wezen. In zijn luchtwortels wonen de nixu, aanwezigheden uit de onzichtbare wereld.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Toen de onderzoeker Inbuse een bezoekster naar een xunu in het oerwoud leidde, wees hij op een touw dat aan de stam hing en legde uit: daarlangs kan men naar de kruin klimmen, waar alle geesten van het oerwoud bijeen zijn. De sama\u00fama is de zuil van de wereld: zij verbindt de ondergrondse waterwereld van Yube, het tussenliggende menselijke vlak en de zonnehemel van de Inka.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De kum\u00e3 \u2014 de cumaru (Dipteryx odorata) is een boom die niet rot, waardoor men van hem zegt dat hij zeer waar is. Dezelfde wortel ku\u0129 (waar) die het volk zijn naam geeft (huni ku\u0129, ware mensen) benoemt de kwaliteit van de boom die de verrotting weerstaat.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Het is een van de hardste houtsoorten van Amazonia (in Brazili\u00eb noemt men het cumaru ferro). Zijn as, dicht en robuust, vormt de basis van de rap\u00e9 Huni Kuin Cumaru: het brengt een kwaliteit van diepe reiniging en verankering mee. Zijn zaden bevatten cumarine, een aromatische verbinding met een vanillegeur, gebruikt in rituele mengsels. Kosmologisch behoort de kum\u00e3 tot de pool van de Inka (het zonnige, het permanente, dat wat niet wijkt).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De wilde cacao (Theobroma cacao) groeit langs de rivieroevers van het Huni Kuin territorium al lang voordat het woord \u201ecacao&#8221; in enige Europese taal bestond. De meest recente genomische wetenschap bevestigt dat het Boven-Amazonegebied (inclusief de Acre- en Purus-regio) het centrum van oorsprong van de soort is, voor het eerst gedomesticeerd ongeveer 5.300 jaar geleden, v\u00f3\u00f3r het Meso-Amerika bereikte.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">In 2024 identificeerden onderzoekers van de USP drie nieuwe soorten Theobroma in Cruzeiro do Sul, op slechts enkele kilometers van het Huni Kuin territorium. De cacao van de rap\u00e9 Huni Kuin gebruikt de wilde boom uit het Amazone-oerwoud in zijn voorouderlijke vorm, waarvan de verbrande bast het rap\u00e9 een warme, roodachtige as geeft, met een kracht die de Huni Kuin beschrijven als intens en reinigend.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De murici (yapa in het H\u00e3txa Ku\u0129) is de boom van het dagelijks leven. Zijn kleine, gele vruchten, met hun herkenbare zuurheid, voeden de dieren van het oerwoud en de families van het dorp. Zijn as in het rap\u00e9 draagt die herinnering aan reinigende zuurheid mee.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">In het Huni Kuin wereldbeeld behoort de yapa tot het domein van de dauya, de zoete medicijn, toegankelijk, van alledag. Hij verdrijft het nis\u0169 (luiheid, verdoving) en geeft kracht voor de taken van de dag. Het is de medicijn die in stilte werkt, zonder ceremonieel vertoon, het dagelijks leven dragend.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De mulateiro (Calycophyllum spruceanum) is de boom van de vernieuwing. Zijn bast laat periodiek los, eronder een helderlimegroen hout onthullend dat geleidelijk donkerder wordt totdat het opnieuw loslaat \u2014 een boom die zijn eigen huid verwisselt. De as van mulateiro brengt het rap\u00e9 een herstellende kwaliteit, van vitaliteit en regeneratie.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">In het dagelijks leven is de vijzel waarin de maniok wordt gestampt gemaakt van mulateiro en cumaru: de twee bomen van het rap\u00e9 zijn ook de twee bomen van de keuken, het heilige en de voeding verbindend.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De paxi\u00faba (Iriartea deltoidea) heeft een holle stam (tau pustu), het is het centrale rituele object van de Katxanawa: de katxa, de kosmische baarmoeder waarin de eerste cai\u00e7uma werd gefermenteerd en waar, volgens een van de tradities, de eerste Huni Kuin uit een holle stam tevoorschijn kwamen.<\/span><\/p>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t\n\n<\/div>\n\n\t\t<\/div>\n\n\t\t\n<style>\n#section_2071269786 {\n  padding-top: 30px;\n  padding-bottom: 30px;\n}\n<\/style>\n\t<\/section>\n\t\n\t<div id=\"gap-1096854932\" class=\"gap-element clearfix\" style=\"display:block; height:auto;\">\n\t\t\n<style>\n#gap-1096854932 {\n  padding-top: 80px;\n}\n<\/style>\n\t<\/div>\n\t\n\n\t<div class=\"img has-hover x md-x lg-x y md-y lg-y\" id=\"image_458703338\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"img-inner dark\" >\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1020\" height=\"510\" src=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/7-Huni-Kuin3-1024x512.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"Grupo de hombres Huni Kuin con tocados de plumas, pintura corporal kene y collares de semillas reunidos en una escuela comunitaria con una pizarra de fondo\" srcset=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/7-Huni-Kuin3-1024x512.jpg 1024w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/7-Huni-Kuin3-600x300.jpg 600w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/7-Huni-Kuin3-768x384.jpg 768w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/7-Huni-Kuin3-1536x768.jpg 1536w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/7-Huni-Kuin3-247x124.jpg 247w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/7-Huni-Kuin3-510x255.jpg 510w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/7-Huni-Kuin3.jpg 2000w\" sizes=\"auto, (max-width: 1020px) 100vw, 1020px\" \/>\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\n<style>\n#image_458703338 {\n  width: 100%;\n}\n<\/style>\n\t<\/div>\n\t\n\n\t<div id=\"gap-1269032692\" class=\"gap-element clearfix\" style=\"display:block; height:auto;\">\n\t\t\n<style>\n#gap-1269032692 {\n  padding-top: 80px;\n}\n<\/style>\n\t<\/div>\n\t\n\n\n\t<section class=\"section\" id=\"section_2096736874\">\n\t\t<div class=\"section-bg fill\" >\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\n\t<div class=\"is-border\"\n\t\tstyle=\"border-radius:50px;border-width:3px 3px 3px 3px;\">\n\t<\/div>\n\n\t\t<\/div>\n\n\t\t\n\n\t\t<div class=\"section-content relative\">\n\t\t\t\n\n<h2 style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Muziek en Video Huni Kuin \ud83c\udfb5<\/span><\/h2>\n\t<div id=\"gap-1008772137\" class=\"gap-element clearfix\" style=\"display:block; height:auto;\">\n\t\t\n<style>\n#gap-1008772137 {\n  padding-top: 30px;\n}\n<\/style>\n\t<\/div>\n\t\n\n<div class=\"row\"  id=\"row-2015434834\">\n\n\n\t<div id=\"col-337576667\" class=\"col medium-6 small-12 large-6\"  >\n\t\t\t\t<div class=\"col-inner\"  >\n\t\t\t\n\t\t\t\n\n<a href=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/stammen\/rape-huni-kuin-kaxinawa\/videos\/\" class=\"button white is-outline is-large expand\" style=\"border-radius:50px;\">\n\t\t<span>\ud83c\udfa5 Video's Huni Kuin<\/span>\n\t<\/a>\n\n\n\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\n\n\t<div id=\"col-1248091788\" class=\"col medium-6 small-12 large-6\"  >\n\t\t\t\t<div class=\"col-inner\"  >\n\t\t\t\n\t\t\t\n\n<a href=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/stammen\/rape-huni-kuin-kaxinawa\/muziek\/\" class=\"button white is-outline is-large expand\" style=\"border-radius:50px;\">\n\t\t<span>\ud83c\udfb5 Muziek Huni Kuin<\/span>\n\t<\/a>\n\n\n\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\n\n<\/div>\n<div class=\"accordion\">\n\n\t<div id=\"accordion-1431091454\" class=\"accordion-item\">\n\t\t<a id=\"accordion-1431091454-label\" class=\"accordion-title plain\" href=\"#accordion-item-referenties\" aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"accordion-1431091454-content\">\n\t\t\t<button class=\"toggle\" aria-label=\"Toggle\"><i class=\"icon-angle-down\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/button>\n\t\t\t<span>Referenties<\/span>\n\t\t<\/a>\n\t\t<div id=\"accordion-1431091454-content\" class=\"accordion-inner\" aria-labelledby=\"accordion-1431091454-label\">\n\t\t\t\n\n<h3 style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Referenties<\/span><\/h3>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>Etnografie en antropologie<\/strong><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">PIB Socioambiental \u2014 &#8220;Huni Kuin (Kaxinaw\u00e1).&#8221; Povos Ind\u00edgenas no Brasil. Instituto Socioambiental. pib.socioambiental.org\/pt\/Povo:Huni_Kuin_(Kaxinaw\u00e1)<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Lagrou, Els \u2014 A fluidez da forma: arte, alteridade e ag\u00eancia em uma sociedade amaz\u00f4nica (Kaxinaw\u00e1, Acre). Topbooks (2007).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Lagrou, Els \u2014 Quem \u00e9 o dono do yuxin? Cosmologia e arte Kaxinawa. Universidade Federal do Rio de Janeiro (1998).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kensinger, Kenneth M. \u2014 How Real People Ought to Live: The Cashinahua of Eastern Peru. Waveland Press (1995).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">McCallum, Cecilia \u2014 Gender and Sociality in Amazonia: How Real People Are Made. Berg Publishers (2001).<\/span><\/p>\n<hr data-start=\"1996\" data-end=\"1999\" \/>\n<h3 style=\"text-align: center;\">\u00a0<\/h3>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>Wereldbeeld, mythologie en Amazone-sjamanisme<\/strong><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Viveiros de Castro, Eduardo \u2014 &#8220;Cosmological Perspectivism in Amazonia and Elsewhere.&#8221; HAU Masterclass Series, vol. 1 (2012).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">UNESCO \u2014 &#8220;Traditional Knowledge of the Jaguar Shamans of Yurupar\u00ed.&#8221; Patrimonio Cultural Inmaterial (2011). ich.unesco.org\/en\/RL\/00574<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Reichel-Dolmatoff, Gerardo \u2014 The Shaman and the Jaguar. Temple University Press (1975).<\/span><\/p>\n<hr data-start=\"1996\" data-end=\"1999\" \/>\n<h3 style=\"text-align: center;\">\u00a0<\/h3>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>Eigen Huni Kuin publicaties<\/strong><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Quinet, Alexandre &amp;amp; Kaxinaw\u00e1, Agostinho Manduca Mateus et al. \u2014 Una Is\u0129 Kayawa: Livro da Cura do Povo Huni Ku\u0129 do Rio Jord\u00e3o. CPI-Acre \/ Jardim Bot\u00e2nico do Rio de Janeiro (2014).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Iglesias, Marcelo Piedrafita &amp;amp; Kaxinaw\u00e1, Joaquim Paulo de Lima et al. \u2014 Shenipabu Miyui: Hist\u00f3ria dos Antigos. Comiss\u00e3o Pr\u00f3-\u00cdndio do Acre (1995).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">CPI-Acre \u2014 M\u00fasicas do Katxanawa: Cultura Huni Kui. Comiss\u00e3o Pr\u00f3-\u00cdndio do Acre (s\/f). cpiacre.org.br<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Sales, Isa\u00edas Ib\u00e3 Huni Kuin \u2014 Nuku Mimawa: Kaxinaw\u00e1 hawe miyuihaibu, danse, danse, hawe nawawehaibu. CPI-Acre (2007).<\/span><\/p>\n<hr data-start=\"1996\" data-end=\"1999\" \/>\n<h3 style=\"text-align: center;\">\u00a0<\/h3>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>Etnobotanie en meesterplanten<\/strong><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Pilnik, Marcelo &amp;amp; Argentim, Ana Beatriz \u2014 &#8220;A culin\u00e1ria Huni Ku\u0129 do baixo rio Jord\u00e3o (Acre, Brasil): registros e reflex\u00f5es.&#8221; Boletim do Museu Paraense Em\u00edlio Goeldi &#8211; Ci\u00eancias Humanas (2024). scielo.br<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Horackova, Hana et al. \u2014 &#8220;Ethnobotanical study of the Cashinahua of Curanja River, Peruvian Amazonia.&#8221; PMC \/ Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine (2023). pmc.ncbi.nlm.nih.gov<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Russell, Andrew &amp;amp; Rahman, Elizabeth (eds.) \u2014 The Master Plant: Tobacco in Lowland South America. Routledge (2015).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Mabit, Jacques &amp;amp; Giove, Rosa \u2014 Sinchi, Sinchi, Negrito: Uso medicinal del tabaco en la Alta Amazon\u00eda Peruana. Centro Takiwasi. takiwasi.com<\/span><\/p>\n<hr data-start=\"1996\" data-end=\"1999\" \/>\n<h3 style=\"text-align: center;\">\u00a0<\/h3>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>De kamb\u00f4 \/ kamp\u0169 en de kikker Phyllomedusa bicolor<\/strong><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Lima, Edilene Coffaci de \u2014 &#8220;A vacina dos brancos e a vacina do sapo.&#8221; Horizontes Antropol\u00f3gicos, SciELO (2017). scielo.br<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Daly, John W. et al. \u2014 &#8220;Frog secretions and hunting magic in the upper Amazon: Identification of a peptide that interacts with an adenosine receptor.&#8221; Proceedings of the National Academy of Sciences, 89:10960-10963 (1992).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Chacruna Institute \u2014 &#8220;Sustainable Practices for Kamb\u00f4 Conservation.&#8221; chacruna.net<\/span><\/p>\n<hr data-start=\"1996\" data-end=\"1999\" \/>\n<h3 style=\"text-align: center;\">\u00a0<\/h3>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>Kunst, MAHKU en hedendaagse stemmen<\/strong><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">MAHKU \u2014 Movimento dos Artistas Huni Kuin. Cat\u00e1logo de exposiciones. mahku.com.br<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Funda\u00e7\u00e3o Cartier pour l&#8217;art contemporain \u2014 Nixi Pae &#8211; Une histoire de l&#8217;Amazonie Huni Kuin. Parijs (2023). fondationcartier.com<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Sales, Isa\u00edas Ib\u00e3 Huni Kuin &amp;amp; MAHKU \u2014 Una Shubu Hiwea: O livro da escola viva do povo Huni Kuin do rio Jord\u00e3o. UFAC \/ IPHAN (2012).<\/span><\/p>\n<hr data-start=\"1996\" data-end=\"1999\" \/>\n<h3 style=\"text-align: center;\">\u00a0<\/h3>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>Territorium, biodiversiteit en erfgoed<\/strong><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">IPHAN \u2014 &#8220;Kene Kuin: Patrim\u00f4nio Cultural Imaterial Huni Kuin.&#8221; Instituto do Patrim\u00f4nio Hist\u00f3rico e Art\u00edstico Nacional, Brasil (2025). gov.br\/iphan<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Aquino, Terri Valle de &amp;amp; Iglesias, Marcelo Piedrafita \u2014 Kaxinaw\u00e1 do Rio Jord\u00e3o: Hist\u00f3ria, Territ\u00f3rio, Economia e Desenvolvimento Sustent\u00e1vel. CPI-Acre (1994).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">ISA \u2014 Povos Ind\u00edgenas no Brasil 2017\u20132022. Instituto Socioambiental (2023).<\/span><\/p>\n<hr data-start=\"1996\" data-end=\"1999\" \/>\n<h3 style=\"text-align: center;\">\u00a0<\/h3>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>Taal H\u00e3txa Ku\u0129<\/strong><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kaxinaw\u00e1, Joaquim Mana \u2014 H\u00e3txa Ku\u0129 Papira: Livro da L\u00edngua Verdadeira. UFAC \/ SEE-AC (2008).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Camargo, Eliane \u2014 &#8220;L\u00e9xico bil\u00edngue Kaxinaw\u00e1-Portugu\u00eas \/ Portugu\u00eas-Kaxinaw\u00e1.&#8221; Estudos Ind\u00edgenas. CNPq \/ UFRJ.<\/span><\/p>\n<hr data-start=\"1996\" data-end=\"1999\" \/>\n<h3 style=\"text-align: center;\">\u00a0<\/h3>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>Technologie en hedendaags leven<\/strong><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bevilaqua, Cim\u00e9a Barbato et al. \u2014 &#8220;Tecnologias digitais e povos ind\u00edgenas: o caso Huni Kuin.&#8221; Ambiente &amp;amp; Sociedade, SciELO (2025). scielo.br<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Palka, Grzegorz \u2014 Living with the forest: An ethnography of the Huni Ku\u0129 of the Alto Purus. PhD thesis, University of St Andrews (2025). research-repository.st-andrews.ac.uk<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">COIAB \u2014 Conex\u00e3o Povos da Floresta. Coordena\u00e7\u00e3o das Organiza\u00e7\u00f5es Ind\u00edgenas da Amaz\u00f4nia Brasileira (2025). coiab.org.br<\/span><\/p>\n<hr data-start=\"1996\" data-end=\"1999\" \/>\n<h3 style=\"text-align: center;\">\u00a0<\/h3>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>Stemmen en getuigenissen<\/strong><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ib\u00e3 Huni Kuin (Isa\u00edas Sales) \u2014 Cacique, paj\u00e9 en txana van de Jord\u00e3o rivier. Hoogleraar UFAC. Oprichter van MAHKU. Documentalist van de huni meka overgeleverd door zijn vader Tuin.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ninawa Pai da Mata Huni Kuin \u2014 Voorzitter van de Federa\u00e7\u00e3o dos Povos Huni Kuin do Acre (FEPHAC). Publieke stem van het volk in internationale fora over territoriale rechten en klimaatcrisis.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Mapu Huni Kuin \u2014 Spiritueel leider en muzikant. Verspreider van het Huni Kuin wereldbeeld door muziek en sociale media.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Joaquim Man\u00e1 Kaxinaw\u00e1 \u2014 Lingu\u00efst, hoogleraar UFAC. Auteur van het H\u00e3txa Ku\u0129 alfabet en architect van het netwerk van tweetalige scholen van het volk.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Si\u00e3 Osair Sales (Paj\u00e9 Si\u00e3) \u2014 Cacique van de Alto Jord\u00e3o. Cineast. Regisseur van Fruto da Alian\u00e7a dos Povos da Floresta (1987).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Tuwe Huni Kuin \u2014 Paj\u00e9. Citaat over kamp\u0169 opgenomen in het document.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Yaka Huni Kuin \u2014 Kunstenaar van MAHKU. Citaat over het effect van langdurig contact op de communicatie met het oerwoud.<\/span><\/p>\n\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t\n\n<\/div>\n\n\t\t<\/div>\n\n\t\t\n<style>\n#section_2096736874 {\n  padding-top: 30px;\n  padding-bottom: 30px;\n}\n<\/style>\n\t<\/section>\n\t\n\t<div id=\"gap-125072438\" class=\"gap-element clearfix\" style=\"display:block; height:auto;\">\n\t\t\n<style>\n#gap-125072438 {\n  padding-top: 80px;\n}\n<\/style>\n\t<\/div>\n\t\n\n<div class=\"row\"  id=\"row-1417649774\">\n\n\n\t<div id=\"col-800476298\" class=\"col medium-6 small-12 large-6\"  >\n\t\t\t\t<div class=\"col-inner\"  >\n\t\t\t\n\t\t\t\n\n<div class=\"video video-fit mb\" style=\"padding-top:56.25%;\"><p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Entrevista Mapu Huni Kui\" width=\"1020\" height=\"574\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/k0VjJmrXSJI?feature=oembed&#038;enablejsapi=1&#038;origin=https:\/\/www.sinchisinchi.com\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<\/div>\n\n\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\n\n\t<div id=\"col-14361469\" class=\"col medium-6 small-12 large-6\"  >\n\t\t\t\t<div class=\"col-inner\"  >\n\t\t\t\n\t\t\t\n\n<div class=\"video video-fit mb\" style=\"padding-top:56.25%;\"><p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Novo Futuro: A Huni Kuin Renaissance\" width=\"1020\" height=\"574\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/30FrTsL_gN8?feature=oembed&#038;enablejsapi=1&#038;origin=https:\/\/www.sinchisinchi.com\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<\/div>\n\n\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\n\n<\/div>\n\t<div id=\"gap-1258334654\" class=\"gap-element clearfix\" style=\"display:block; height:auto;\">\n\t\t\n<style>\n#gap-1258334654 {\n  padding-top: 60px;\n}\n<\/style>\n\t<\/div>\n\t\n\n\t\n  \n    <div class=\"row large-columns-4 medium-columns-3 small-columns-2 row-small\" >\n  \n\t     <div class=\"col\" >\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"col-inner\">\n\t\t\t\t\t\t\n<div class=\"badge-container absolute left top z-1\">\n\n<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"product-small box has-hover box-normal box-text-bottom\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"box-image\" style=\"width:88%;\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"\" >\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/producto\/rape-huni-kuin-xacapandare\/\" aria-label=\"Xacapandar\u00e9\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"247\" height=\"247\" src=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/16-Xacapandare-247x247.jpg\" class=\"attachment-woocommerce_thumbnail size-woocommerce_thumbnail\" alt=\"Xacapandar\u00e9\" srcset=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/16-Xacapandare-247x247.jpg 247w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/16-Xacapandare-100x100.jpg 100w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/16-Xacapandare-510x510.jpg 510w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/16-Xacapandare-600x600.jpg 600w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/16-Xacapandare-150x150.jpg 150w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/16-Xacapandare-480x480.jpg 480w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/16-Xacapandare.jpg 700w\" sizes=\"auto, (max-width: 247px) 100vw, 247px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t \t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"image-tools top right show-on-hover\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"image-tools grid-tools text-center hide-for-small bottom hover-slide-in show-on-hover\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/producto\/rape-huni-kuin-xacapandare\/\" aria-describedby=\"woocommerce_loop_add_to_cart_link_describedby_10036\" data-quantity=\"1\" class=\"add-to-cart-grid no-padding is-transparent product_type_variable add_to_cart_button\" data-product_id=\"10036\" data-product_sku=\"150\" aria-label=\"Selecteer opties voor &ldquo;Xacapandar\u00e9&rdquo;\" rel=\"nofollow\"><div class=\"cart-icon tooltip is-small\" title=\"Opties selecteren\"><strong>+<\/strong><\/div><\/a>\t<span id=\"woocommerce_loop_add_to_cart_link_describedby_10036\" class=\"screen-reader-text\">\n\t\tDit product heeft meerdere variaties. Deze optie kan gekozen worden op de productpagina\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"box-text text-center\" >\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"title-wrapper\">\t\t<p class=\"category uppercase is-smaller no-text-overflow product-cat op-8\">\n\t\t\tHuni Kuin\t\t<\/p>\n\t<p class=\"name product-title woocommerce-loop-product__title\"><a href=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/producto\/rape-huni-kuin-xacapandare\/\" class=\"woocommerce-LoopProduct-link woocommerce-loop-product__link\">Xacapandar\u00e9<\/a><\/p><\/div><div class=\"price-wrapper\">\n\t<span class=\"price\"><span class=\"ayudawp-lowest-price\"><span class=\"woocommerce-Price-amount amount\"><bdi>30,00<span class=\"woocommerce-Price-currencySymbol\">&euro;<\/span><\/bdi><\/span><\/span><\/span>\n<\/div>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div><div class=\"col\" >\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"col-inner\">\n\t\t\t\t\t\t\n<div class=\"badge-container absolute left top z-1\">\n\n<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"product-small box has-hover box-normal box-text-bottom\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"box-image\" style=\"width:88%;\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"\" >\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/producto\/rape-huni-kuin-cacao\/\" aria-label=\"Cacao\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"247\" height=\"247\" src=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/15-Cacau-247x247.jpg\" class=\"attachment-woocommerce_thumbnail size-woocommerce_thumbnail\" alt=\"Cacao\" srcset=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/15-Cacau-247x247.jpg 247w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/15-Cacau-100x100.jpg 100w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/15-Cacau-510x510.jpg 510w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/15-Cacau-600x600.jpg 600w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/15-Cacau-150x150.jpg 150w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/15-Cacau-480x480.jpg 480w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/15-Cacau.jpg 700w\" sizes=\"auto, (max-width: 247px) 100vw, 247px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t \t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"image-tools top right show-on-hover\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"image-tools grid-tools text-center hide-for-small bottom hover-slide-in show-on-hover\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/producto\/rape-huni-kuin-cacao\/\" aria-describedby=\"woocommerce_loop_add_to_cart_link_describedby_7761\" data-quantity=\"1\" class=\"add-to-cart-grid no-padding is-transparent product_type_variable add_to_cart_button\" data-product_id=\"7761\" data-product_sku=\"156\" aria-label=\"Selecteer opties voor &ldquo;Cacao&rdquo;\" rel=\"nofollow\"><div class=\"cart-icon tooltip is-small\" title=\"Opties selecteren\"><strong>+<\/strong><\/div><\/a>\t<span id=\"woocommerce_loop_add_to_cart_link_describedby_7761\" class=\"screen-reader-text\">\n\t\tDit product heeft meerdere variaties. Deze optie kan gekozen worden op de productpagina\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"box-text text-center\" >\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"title-wrapper\">\t\t<p class=\"category uppercase is-smaller no-text-overflow product-cat op-8\">\n\t\t\tHuni Kuin\t\t<\/p>\n\t<p class=\"name product-title woocommerce-loop-product__title\"><a href=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/producto\/rape-huni-kuin-cacao\/\" class=\"woocommerce-LoopProduct-link woocommerce-loop-product__link\">Cacao<\/a><\/p><\/div><div class=\"price-wrapper\">\n\t<span class=\"price\"><span class=\"ayudawp-lowest-price\"><span class=\"woocommerce-Price-amount amount\"><bdi>28,00<span class=\"woocommerce-Price-currencySymbol\">&euro;<\/span><\/bdi><\/span><\/span><\/span>\n<\/div>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div><div class=\"col\" >\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"col-inner\">\n\t\t\t\t\t\t\n<div class=\"badge-container absolute left top z-1\">\n\n<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"product-small box has-hover box-normal box-text-bottom\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"box-image\" style=\"width:88%;\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"\" >\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/producto\/rape-huni-kuin-murici\/\" aria-label=\"Huni Kuin Murici\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"247\" height=\"247\" src=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/13-Murici-247x247.jpg\" class=\"attachment-woocommerce_thumbnail size-woocommerce_thumbnail\" alt=\"Huni Kuin Murici\" srcset=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/13-Murici-247x247.jpg 247w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/13-Murici-100x100.jpg 100w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/13-Murici-510x510.jpg 510w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/13-Murici-600x600.jpg 600w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/13-Murici-150x150.jpg 150w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/13-Murici-480x480.jpg 480w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/13-Murici.jpg 700w\" sizes=\"auto, (max-width: 247px) 100vw, 247px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t \t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"image-tools top right show-on-hover\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"image-tools grid-tools text-center hide-for-small bottom hover-slide-in show-on-hover\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/producto\/rape-huni-kuin-murici\/\" aria-describedby=\"woocommerce_loop_add_to_cart_link_describedby_7753\" data-quantity=\"1\" class=\"add-to-cart-grid no-padding is-transparent product_type_variable add_to_cart_button\" data-product_id=\"7753\" data-product_sku=\"142\" aria-label=\"Selecteer opties voor &ldquo;Huni Kuin Murici&rdquo;\" rel=\"nofollow\"><div class=\"cart-icon tooltip is-small\" title=\"Opties selecteren\"><strong>+<\/strong><\/div><\/a>\t<span id=\"woocommerce_loop_add_to_cart_link_describedby_7753\" class=\"screen-reader-text\">\n\t\tDit product heeft meerdere variaties. Deze optie kan gekozen worden op de productpagina\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"box-text text-center\" >\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"title-wrapper\">\t\t<p class=\"category uppercase is-smaller no-text-overflow product-cat op-8\">\n\t\t\tHuni Kuin\t\t<\/p>\n\t<p class=\"name product-title woocommerce-loop-product__title\"><a href=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/producto\/rape-huni-kuin-murici\/\" class=\"woocommerce-LoopProduct-link woocommerce-loop-product__link\">Huni Kuin Murici<\/a><\/p><\/div><div class=\"price-wrapper\">\n\t<span class=\"price\"><span class=\"ayudawp-lowest-price\"><span class=\"woocommerce-Price-amount amount\"><bdi>25,00<span class=\"woocommerce-Price-currencySymbol\">&euro;<\/span><\/bdi><\/span><\/span><\/span>\n<\/div>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div><div class=\"col\" >\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"col-inner\">\n\t\t\t\t\t\t\n<div class=\"badge-container absolute left top z-1\">\n\n<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"product-small box has-hover box-normal box-text-bottom\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"box-image\" style=\"width:88%;\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"\" >\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/producto\/rape-huni-kuin-cumaru\/\" aria-label=\"Cumaru\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"247\" height=\"247\" src=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/14-Cumaru-247x247.jpg\" class=\"attachment-woocommerce_thumbnail size-woocommerce_thumbnail\" alt=\"Cumaru\" srcset=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/14-Cumaru-247x247.jpg 247w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/14-Cumaru-100x100.jpg 100w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/14-Cumaru-510x510.jpg 510w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/14-Cumaru-600x600.jpg 600w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/14-Cumaru-150x150.jpg 150w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/14-Cumaru-480x480.jpg 480w, https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/14-Cumaru.jpg 700w\" sizes=\"auto, (max-width: 247px) 100vw, 247px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t \t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"image-tools top right show-on-hover\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"image-tools grid-tools text-center hide-for-small bottom hover-slide-in show-on-hover\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/producto\/rape-huni-kuin-cumaru\/\" aria-describedby=\"woocommerce_loop_add_to_cart_link_describedby_7755\" data-quantity=\"1\" class=\"add-to-cart-grid no-padding is-transparent product_type_variable add_to_cart_button\" data-product_id=\"7755\" data-product_sku=\"158\" aria-label=\"Selecteer opties voor &ldquo;Cumaru&rdquo;\" rel=\"nofollow\"><div class=\"cart-icon tooltip is-small\" title=\"Opties selecteren\"><strong>+<\/strong><\/div><\/a>\t<span id=\"woocommerce_loop_add_to_cart_link_describedby_7755\" class=\"screen-reader-text\">\n\t\tDit product heeft meerdere variaties. Deze optie kan gekozen worden op de productpagina\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"box-text text-center\" >\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"title-wrapper\">\t\t<p class=\"category uppercase is-smaller no-text-overflow product-cat op-8\">\n\t\t\tHuni Kuin\t\t<\/p>\n\t<p class=\"name product-title woocommerce-loop-product__title\"><a href=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/producto\/rape-huni-kuin-cumaru\/\" class=\"woocommerce-LoopProduct-link woocommerce-loop-product__link\">Cumaru<\/a><\/p><\/div><div class=\"price-wrapper\">\n\t<span class=\"price\"><span class=\"ayudawp-lowest-price\"><span class=\"woocommerce-Price-amount amount\"><bdi>26,00<span class=\"woocommerce-Price-currencySymbol\">&euro;<\/span><\/bdi><\/span><\/span><\/span>\n<\/div>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div><\/div>\n\n<p><\/span><\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":20208,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_joinchat":[],"footnotes":""},"class_list":["post-24234","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Rap\u00e9 van de Huni Kuin (Kaxinaw\u00e1) stam - SINCHI<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Rap\u00e9 van de Huni Kuin-stam, die in kleine gemeenschappen leeft van de uitlopers van de Peruaanse Andes tot aan de Braziliaanse grens.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/stammen\/rape-huni-kuin-kaxinawa\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Rap\u00e9 van de Huni Kuin (Kaxinaw\u00e1) stam - SINCHI\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Rap\u00e9 van de Huni Kuin-stam, die in kleine gemeenschappen leeft van de uitlopers van de Peruaanse Andes tot aan de Braziliaanse grens.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/stammen\/rape-huni-kuin-kaxinawa\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"SINCHI RAP\u00c9\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/sinchirape\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-05-23T10:26:35+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"58 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.sinchisinchi.com\\\/nl\\\/stammen\\\/rape-huni-kuin-kaxinawa\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.sinchisinchi.com\\\/nl\\\/stammen\\\/rape-huni-kuin-kaxinawa\\\/\",\"name\":\"Rap\u00e9 van de Huni Kuin (Kaxinaw\u00e1) stam - SINCHI\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.sinchisinchi.com\\\/nl\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-01-20T16:08:19+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-23T10:26:35+00:00\",\"description\":\"Rap\u00e9 van de Huni Kuin-stam, die in kleine gemeenschappen leeft van de uitlopers van de Peruaanse Andes tot aan de Braziliaanse grens.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.sinchisinchi.com\\\/nl\\\/stammen\\\/rape-huni-kuin-kaxinawa\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.sinchisinchi.com\\\/nl\\\/stammen\\\/rape-huni-kuin-kaxinawa\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.sinchisinchi.com\\\/nl\\\/stammen\\\/rape-huni-kuin-kaxinawa\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Voorpagina\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.sinchisinchi.com\\\/nl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Amazone-stammen\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.sinchisinchi.com\\\/nl\\\/stammen\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Rap\u00e9 Huni Kuin (Kaxinaw\u00e1)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.sinchisinchi.com\\\/nl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.sinchisinchi.com\\\/nl\\\/\",\"name\":\"SINCHI\",\"description\":\"Sinchi Medicine\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.sinchisinchi.com\\\/nl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.sinchisinchi.com\\\/nl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.sinchisinchi.com\\\/nl\\\/#organization\",\"name\":\"SINCHI S.L\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.sinchisinchi.com\\\/nl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.sinchisinchi.com\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.sinchisinchi.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/3b-Verde-SIMPLIFICADO-HORIZONTAL-F-TRANSPARENTE-scaled.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.sinchisinchi.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/3b-Verde-SIMPLIFICADO-HORIZONTAL-F-TRANSPARENTE-scaled.png\",\"width\":2560,\"height\":457,\"caption\":\"SINCHI S.L\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.sinchisinchi.com\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/sinchirape\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/sinchi_rape\\\/\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Rap\u00e9 van de Huni Kuin (Kaxinaw\u00e1) stam - SINCHI","description":"Rap\u00e9 van de Huni Kuin-stam, die in kleine gemeenschappen leeft van de uitlopers van de Peruaanse Andes tot aan de Braziliaanse grens.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/stammen\/rape-huni-kuin-kaxinawa\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Rap\u00e9 van de Huni Kuin (Kaxinaw\u00e1) stam - SINCHI","og_description":"Rap\u00e9 van de Huni Kuin-stam, die in kleine gemeenschappen leeft van de uitlopers van de Peruaanse Andes tot aan de Braziliaanse grens.","og_url":"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/stammen\/rape-huni-kuin-kaxinawa\/","og_site_name":"SINCHI RAP\u00c9","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/sinchirape\/","article_modified_time":"2026-05-23T10:26:35+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Geschatte leestijd":"58 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/stammen\/rape-huni-kuin-kaxinawa\/","url":"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/stammen\/rape-huni-kuin-kaxinawa\/","name":"Rap\u00e9 van de Huni Kuin (Kaxinaw\u00e1) stam - SINCHI","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/#website"},"datePublished":"2025-01-20T16:08:19+00:00","dateModified":"2026-05-23T10:26:35+00:00","description":"Rap\u00e9 van de Huni Kuin-stam, die in kleine gemeenschappen leeft van de uitlopers van de Peruaanse Andes tot aan de Braziliaanse grens.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/stammen\/rape-huni-kuin-kaxinawa\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/stammen\/rape-huni-kuin-kaxinawa\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/stammen\/rape-huni-kuin-kaxinawa\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Voorpagina","item":"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Amazone-stammen","item":"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/stammen\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Rap\u00e9 Huni Kuin (Kaxinaw\u00e1)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/#website","url":"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/","name":"SINCHI","description":"Sinchi Medicine","publisher":{"@id":"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/#organization","name":"SINCHI S.L","url":"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/3b-Verde-SIMPLIFICADO-HORIZONTAL-F-TRANSPARENTE-scaled.png","contentUrl":"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/3b-Verde-SIMPLIFICADO-HORIZONTAL-F-TRANSPARENTE-scaled.png","width":2560,"height":457,"caption":"SINCHI S.L"},"image":{"@id":"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/sinchirape\/","https:\/\/www.instagram.com\/sinchi_rape\/"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/24234","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24234"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/24234\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31439,"href":"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/24234\/revisions\/31439"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/20208"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sinchisinchi.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24234"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}